Hulp bij toegankelijkheid

Aezel Project

De bewoningsgeschiedenis van Elsloo in de 18e en 19e eeuw.
Onder de vleugels van het Euroregionaal Historisch Centrum wordt al sedert 2010 hard gewerkt aan de reconstructie van de bewoning in de 18e en 19e eeuw in onze streek, waaronder het oude Elsloo. Inmiddels is Elsloo al in kaart gebracht en zichtbaar op de website www.aezel.eu
Voor de goede orde: de website is nog in opbouw en niet alles werkt al even goed.

Je kunt op twee manieren zoeken, grofweg door op de website naar Geografie te gaan en vervolgens naar Minutenplans en kies daar de woonplaats, in dit geval Elsloo. Je kunt heel gedetailleerd inzoomen en kiest bijvoorbeeld voor het pand Maasberg 4 en je kunt zien hoe de kadastrale kaart in 1817 uitzag en middels het OAT zien wie daar in vorige eeuwen gewoond heeft! 

Maar je kunt ook gelijk gedetailleerd inzoomen via ZOEKEN, bijvoorbeeld "Janssen" in Elsloo en je krijgt dit resultaat >> 
Van daaruit kun je in de kaart klikken op de oranje gekleurde percelen en je krijgt de eigenaar en andere details anno 1842.
Interessant dat je ook kunt zoeken op beroep en je ziet waar bijvoorbeeld "schippers" woonden.
Ter oriëntatie staat in de kaart op de achtergrond standaard een topografische kaart met de actuele wegenstructuur, waarbij je kunt constateren dat in heel veel gevallen de oude veldwegen gevolgd zijn. Overigens kun je ook een andere achtergrond kiezen, zoals bijvoorbeeld een satelietkaart.

Kaart Elsloo 1817 700x438

De kaart dateert uit 1817 - klik voor vergroting
het spoorweg tracé werd er in latere jaren aan toegevoegd

Voor dit project wordt als basis uitgegaan van de eerste kadastrale kaarten die reeds in 1817 getekend zijn maar pas officieel zijn geworden in 1842.
Hierop staat iedere perceel, huis, straat, beek en poel precies uitgetekend en genummerd. Hoe de bewoning in 1842 was, is exact omschreven in de bij die tekening horende Oorspronkelijke Aanwijzende Tafels, kortweg OAT's genoemd. 
In de loop van de tijd is daar natuurlijk vaak en veel veranderd. Dit is vastgelegd in Persoonlijke Kadastrale Leggers, PKL's genoemd. Hierin is opgetekend wat er met elk perceel is gebeurd in de loop van de tijd zoals; vererving, koop, verkoop, opdeling, samenvoeging, etc.. Door deze veranderingen zijn natuurlijk ook de oorspronkelijk tekeningen gewijzigd. Door in de computer deze veranderingen over te tekenen en daaraan de veranderingen van eigenaar etc. etc. te koppelen wordt zichtbaar gemaakt hoe in de loop van de tijd Elsloo van enkele straten en weinige woningen verandert in een welvarend en prachtig maasdorp.

Om dit project ook in Elsloo uit te voeren zijn de bestaande gegevens van OAT's,  PKL's en Stambomen (opgebouwd uit persoonsgegeven van vroeger) ingevoerd in computerbestanden en daarna gekoppeld aan de kadastrale tekeningen. Zo is de bewoning van Elsloo in 1842 toegankelijkheid en inzichtelijk gemaakt.

KadastraleKaart 1842 700x1121

OAT uit 1842

Elsloo digitaal toegankelijk 
Zo zijn de gegevens van personen uit het verleden compleet beschikbaar in het “Stamboom Informatie Centrum Stein”. Ook alle OAT's zijn reeds gedigitaliseerd. Zelfs gegevens uit de tijd voor het kadaster (1757 tot 1800) zijn reeds toegankelijk gemaakt. Inmiddels zijn ook de PKL gegevens ingevoerd en de kadastrale kaarten van de jaren na 1800 ingetekend. Tientallen vrijwilligers hebben hier bijna een dagtaak aan, waaronder ook een aantal mensen uit Stein en Elsloo. 

Kijk ook eens op: 

Alle Limburgers

Nationaal Archief

Cultuurhistorie Stein in kaart gebracht

Historische Waardenkaart Stein

 Elsloo Aezel project 03

Reisverslag Conrard Vlecken

Conrard Vlecken: reisverslag 1804-1806

Streekmuseum Elsloo is in het bezit van het orginele reisverslag van Conrard Vlecken, de Elsloonaar die in 1804 als koetsier, met de gravin van Elsloo vertrok naar Rome en in augustus 1806 terugkeerde.
In zijn boekje beschrijft hij de plaatsen en herbergen, waar hij gelogeerd heeft en zijn ervaringen tijdens die reis. Uit alles blijft zijn verwondering voor alles wat hij tijdens deze reis te zien kreeg. Het reisverslag is uitgewerkt en ligt het publiek ter inzage. Ook het originele boekje ligt in een vitrine tentoongesteld. Hier leest u het vervolg over Conrard Vlecken en zijn familie.

Hier een pagina uit het originele boekje uit 1804 (klik er op voor vergroting)

Bron: o.a. "Ze hingen in drie reysen” van Mart Pfeifer en Eddy Erkens over de lotgevallen van de Bokkenrijders van Elsloo.

Vader Nicolaas Vlecken was eerst bakker in Catsop en verhuisde later naar een huisje Op de Berg, in de buurt waar nu het streekmuseum ligt. In 1773 werd hij opgepakt als lid van de Bokkenrijders. De geschiedenis vertelt niet of dit inderdaad zo was, maar als je de duimschroeven letterlijk aangedraaid kreeg bekenden de meesten dat ze lid van de roversbende waren.
Heel vaak volgde de arrestatie na verraad door familie of bekenden, die ook met de duimschroeven (of erger) in aanraking waren geweest.
Nicolaas Vlecken werd op 8 november 1773 opgehangen; zijn zoon Conrard was toen 3 jaar oud.
Als te doen gebruikelijk werd de weduwe onteigend om de schuld te vereffenen. De kasteelheer van Elsloo, graaf D'Arberg heeft zich toen blijkbaar het lot van de vrouw en haar 6 kinderen aangetrokken en een lemen huisje ter beschikking gesteld in de toenmalige kasteeltuin, onder aan de Maasberg.

Hier meer info over de familie D'Arberg.

Zoon Conrard werd later knecht en koetsier bij de kasteelheer. In die hoedanigheid vertrok hij in 1804 met de toen 16-jarige gravin Josephine Philippine D’Arberg * voor een rondreis door heel Europa! Die hele reis van 1804 tot 1806 (!), vooral wat hij onderweg zag en meemaakte, heeft hij beschreven in het boekje dat nu ter inzage in het streekmuseum ligt. Hij schrijft o.a. over de "brandende berg" die hij in Italië zag (de Vesuvius) en de huizen die men uit de grond opgroef (Pompeï)
De gravin bleef in Frankrijk en voorzover bekend is de gravin Josephine Philippine D’Arberg niet getrouwd geweest. Zij leefde van 1786 tot 1838.
Conrard is in Brussel getrouwd op 23-12-1806 met Margita Lucia Fouguet, die in Luxemburg was geboren. Of hij deze vrouw op zijn reis ontmoet had of in Brussel blijft een vraagteken. Zij keren terug naar Elsloo en Conrard overlijd in 1851, kinderloos.
Zover bekend leven geen nazaten van deze familie Vlecken in onze contreien. 


* De ouders van de jonge Gravin waren Graaf Nicolas D 'Arberg en  Francoise de Stolberg-Gedern.

Nicolas Antoine werd geboren in Nivelles (Nijvel) ten zuiden van Brussel en op 20 juli 1736 gedoopt in de kerk van St Jean, hij stierf in 1813. Hij zal uitgroeien tot de machtigste maar tevens de laatste echte kasteelheer van Elsloo.
Hij trouwde met  Francoise de Stolberg-Gedern (1756-1836). (Wederom iemand uit een zeer aanzienlijk geslacht.
Een van haar voorouders was Juliana van Stolberg, de moeder van Prins Willem van Oranje Nassau.

Zij kregen verschillende kinderen (minstens 5):
Ons bekend zijn:
-          Charles Philip Alexander  (1776-1814)
-          Caroline Ferdinande (1781- 1852)
-          Felicie Caroline Hororine (1790-1860)
-          Gustave  (geb 1791)
-          Josephine Philippine (1786-1838)

De  laatste, Josephine Philippine D’Arberg is degene die in 1804 met een koetsier uit Elsloo, Conrard Vlecken, een reis per koets vanuit Brussel naar Rome heeft gemaakt. Conrard heeft van de reis met “zijn gravin” een dagboek bijgehouden dat bewaard is gebleven.

Zowel de moeder als de twee zussen van Josephine worden hofdames van Josephine Napoleon. Gustav zal jong sterven maar Charles Philip Alexander zal de laatste D ‘Arberg in Elsloo zijn en het kasteel aan de Geloes verkopen.


nicolaas vlecken


Het boek Antihelden van Joost Welten, met daarin o.a. het verhaal van de Elslonaar Conrard Vlecken die in 1804 als koetsier, met de gravin van Elsloo naar Rome vertrok en in augustus 1806 terugkeerde. Hij vertelt over de tocht via de Alpen (met paardenkoets!) naar Rome en over alle moois dat hij als dorpse paardenverzorger onderweg ziet.

Hardcover, 383 pagina’s schitterend uitgevoerd met heel veel illustraties.

Antihelden JoostWelten

Stolperstein voor verzetsheld Henri Schepers

Foto boven: hier werd Henri Schepers geboren, bij de ronde boog, Op de Berg 6 in Elsloo

Woensdag 4 mei 2022 is voor zijn geboortehuis Op de Berg 6 in Elsloo, het huidige Streekmuseum, een Stolperstein gelegd voor de Elsloose verzetsheld Henri Schepers.
Henri werd in Elsloo geboren op 21 december 1914 en op 18 augustus 1944 in de val gelokt en vermoord in Meerssen. Lees zijn verhaal hieronder.

De Stolperstein werd gelegd door zijn neven Jo Schepers en Paul Wouters. Naast toespraken door burgemeester Leurs-Mordang en streekhistoricus Guus Peters, werden ook enkele muzikale intermezzo's gespeeld door familieleden.
Het is overigens de eerste en tot dusver enige Stolperstein in Elsloo.

Op 23 april jongstleden werd bij Beekstraat 22a in Meerssen, zijn woonadres in 1944, door het plaatselijk comité ook een Stolperstein voor Henri Schepers gelegd.

Elsloo stolperstein Henri Schepers collage Pierre Reubsaet

Foto's Pierre Reubsaet

Stolperstein Henri Schepers neven

De initiatiefnemers Paul Wouters (links) en Jo Schepers bij de Stolperstein van hun oom Henri Schepers (Foto: Monique Reubsaet-Wouters)

Lees meer …Stolperstein voor verzetsheld Henri Schepers

Archeologisch speerpunt "Verdronken kasteel" in Elsloo

Een verdronken kasteel uit de middeleeuwen. Je kunt het virtueel bezoeken op de plek waar het ooit stond: in Elsloo. Daar staat een nieuw archeologisch speerpunt: een ijzeren speer in het landschap die als toegangspoort naar het verleden dient. Met een mobiele telefoon duik je in de geschiedenis van het verdronken kasteel en is het zelfs in 3D te bekijken. Je vindt het verdronken kasteel en de speer hier >

Het archeologische speerpunt 6 in Elsloo is een van de 10 nieuwe speerpunten over het leven aan de Maas, die deel uitmaken van de Archeo Route Limburg. Download de Archeo Route Limburg 2.0 app gratis in de App store of Google play.

Opening
Het Speerpunt werd op vrijdag 6 mei 2022 officieel geopend en in gebruik gesteld door wethouder Gina van Mulken. Voorafgaand werd in het Streekmuseum de geschiedenis van het kasteel en omgeving toegelicht door Ellen Vreenegoor (Rijksdienst Cultureel Erfgoed) en Guus Peters (streekhistoricus). De app die middels een QR-code aan het speerpunt verbonden is, werd ter plaatse uitgelegd door Joep Steinhage (Limburg Marketing) Tenslotte droeg Roos Smeets haar prachtig gedicht over de Maas voor.

Archeo speerpunt Elsloo opening 06.05.2022

Kasteel onder water
Ooit was kasteel Elsloo een imposant bouwwerk waarmee de heer van Elsloo zijn macht kon afdwingen. Hij oefende controle uit over de omgeving en vroeg tol aan passerende schepen op de Maas. Maar uiteindelijk won de rivier het van het kasteel. De Maas schoof langzaam op en het kasteel verdween onder water. Daar bevinden zich de resten nu nog steeds. 

kasteel1.3

Foto boven: de resten van het kasteel in het midden van de Maas.

Foto boven: de resten liggen precies op de grenslijn tussen Nederland en België
(met dank aan www.ooitaandemaas.be - embedded)

Foto onder: de resten van het verdronken kasteel in de Maas met op de achtergrond de in 2010 gesloopte buurtschap De Hal nabij Kotem op de Belgische oever. Aangemeerd ligt het inmiddels ook opgedoekte voetveertje Elsloo-Kotem.

Elsloo Kasteelruine Maas Willem Pesch 001 2

Elsloo Kasteelruine Maas Willem Pesch 002

Onderwaterarcheologen
In 2004 onderzochten onderwaterarcheologen de restanten. Die waren in de loop van de eeuwen aardig verspreid geraakt, ook door de aanleg van het Julianakanaal. Maar de gestapelde stenen met de mortel er nog tussen laten in ieder geval zien hoe indrukwekkend het kasteel van Elsloo ooit geweest moet zijn. Althans, voor wie onder water gaat kijken. Vanaf 6 mei kun je ook met droge voeten de geschiedenis van het kasteel beleven. Het nieuwe archeologische speerpunt biedt elke voorbijganger de kans om via augmented reality op zijn telefoonscherm het verdronken kasteel te ontdekken. Hierbij wordt een digitaal beeld – vaak een 3D animatie – over de werkelijkheid geplaatst. Je verrijkt (augment) de fysieke wereld met digitale informatie.

Meer over het verdronken kasteel oftewel de burcht in de Maas > https://elsloo.info/kasteel-van-elsloo/213-deel-1-de-oude-burcht-van-elsloo-in-de-maas

Onder: Het slot van Elsloo in de Mase gefallen. (detail kaart van Graafschap Rekem 1620)

Kasteel Elsloo1628 1.1 2

Adres

Op De Berg 4 - 6
6181 GT Elsloo
Limburg

Open

Dinsdag
13.00 - 16.00
Woensdag
13.00 – 16.00
Donderdag
13.00 – 16.00
Zondag
14.00 – 17.00
Overige dagen gesloten

© Historiehuis van de Maasvallei.
Hosted by brainy.nl.
To Top
Cookies
Voor het optimaal functioneren van deze website worden cookies op uw computer geplaatst. Daarbij worden geen persoonlijke gegevens opgeslagen. Door op ‘Akkoord’ te klikken, accepteert u het plaatsen van cookies. Als u cookies weigert, kunt u de website gewoon blijven gebruiken maar dan werken de website of onderdelen daarvan mogelijk niet optimaal.