nlenfrde
  • dorpsstraat elsloo
  • Op de Berg
  • Op de Berg gezien vanuit Maasberg

Trampele in Aelse in de corona-tied -Deel 18-

Nóé wil ich uch 't versjil óéteréínlëGGe van de vastelaovend óét de jaore 1950-1960. En dat is e grwat versjil in belaeving. Dat gaef ich uch op e breefke. Geer mót dan veural d'r aan dénke dat de Aelsenaere zich óngerein haos allemaol kénde. "Vraeme" waore haos neet te vënje in 't dörp. Die kooste allein mit 'n gooj pitsjlamp vénje!

Om de kop aaf te bíéte, mót geer wéíte dat in die jaore haos géin gelaeg waor óm pêkskes te gêlje. Zwa wíét waore ze nog neet. Mit verdommes väöl meujte kooste dich e mómmebakkes aansjaffe. En die klómmele waore ouch nog van e saortemënt rubber. Nao e menúút of tjièn leep dich de zwéít ónger dróét. Daoróm houwe de méíste luuj aafgedaankde glaasgerdíéne euver 't gezich getrókke. Daomit kooste óére rónjtloupe zónger dat dich éíne kénde. Mit anger weurt, dóe mós dich allezelaeve strappeseere óm zêlf gêt inéín te fisternölle.

Groep Hanssen 1958 1

Optocht 1958, rondtrekkende circusartiesten van de familie Hanssen op de Stationsstraat

De optochte in dae tíét maogde de naam eigelik neet höbbe. Dat stëlde ech neet väöl veur. Gróppe van e man of 4, 5 leepe mit. Grwatte waagels woore zwa wie zwa neet gemaak ómdat géí materiaal te kríége waor. Rónjt 1965 en laater kaome de grwaater vastelaoveswaagels. Mèr veural de gróppe Tiroolers, Indiane, Eskimoos, Chineeze, Cowboys, Sjotte, Mickye Mouze en gaot zwa mèr wier.

De luuj van dae tíét móste in 3 gróppe verdéíle ês 't óm de vastelaovent ging. Eín déíl gaof niks óm de vastelaovent en bleef de 3 daag bie hun. Ginge nog waal nao d'n optoch kíéke. Mèr dao bleef 't dan bíé. Weer angere kooste zich dat neet leiste ómdat ze niks op hun rubbe houwe. Ouch al waor de príés van 'n kónsómse mèr e kwartje of zwa. Rónjt 1955 waor dae príés al opgeloupe nao 35 cent!!

De tsjwède gróp waore de luuj die zich door de dríede gróp leete begötte. Dae 2e gróp verkléíde zich neet. Ze zatte zich hwagóét 'ne ouwe hoot op of tónjelde zich éin of anger ouw blóes aan. Ze pitsje zich gêt glaeskes beer of snêpkes en maakde e dênske. Dao bleef 't dan bíé.
Dan dae driede gróp. Dat waore de richtige vastelaoventgêngers. Die sjóesterde zich allerlei ouwe kraom aan. Die ginge op stap en deege zich de grwaatste meujte óm neet door anger luuj herként te waere. Zwa wiste de naobers óngeréin neet wat die zich aanpungelde.

Hanssen miss verkiezing 1961

Op de foto: familie Hanssen, optocht ca 1961. Onder: Sef Hanssen, Wiel "de witte" Hanssen, Hay Huveneers. Boven: Thei Hanssen, Jacques Huveneers, Louis Notten, Corrie en Nen Hanssen, Piet Huskens

Om 11 óére 't saoves móste de mómbakkesse aaf. En dao waore van die luuj die ginge veur 11 óére heives óm zich gêt anges aan te doon. Die houwe de grwaatste spas ês de anger luuj neet wiste waeme achter dat maske houw gezaete. Wie gezag woore glaasgerdíéne in dae tíét väöl gebrúúk. Este dan díéne mónjt heels, kooste waal óére achteréín door Aelse en de kaffees loupe en anger luuj begötte zónger dat die luuj wiste waeme achter die gerdíen zaot. En dat waor de spas. Van béitskènj mót ich zëGGe.

In dae tíét ginge de méíste op stap in gróppe van 4 pës 15 man en mjè. Mit tóere mit nog mjè, veural op vastelaoventmaonjdjich en -Deensdigmiddig. Dan waor 't de gewénde óm veuraaf éíne es kasseer aan te wíéze. Nao euverlëG woor dan door eederein e gezad bedraag in de "kas" gedaon. Me mós ouch zëGGe wat hae, of zíé, zou drénke. Kaome ze dan in 'ne kaffee dan bestëlde en betaalde de kasseer. Ging eemes nao verloup van tíét euver nao gêt anges dan mós dat doorgegaeve waere aan de kasseer. 't Veurdeil híévan waor dat allein de kasseer hoofde te bestëlle en de angere euveral kooste rónjtsprénge of danse. De kastelein zat de glaaser op e täöfelke of op de toog. Ouch op täöfelkes. De méíste luuj die dao zaote, deege neet lêstig. Die deege toch niks anges ês sprénge, zénge, angere begötte en mit tóére ouch waal e dênske maake. Eederein van de gróp wis dan woo 'r zíé glaas koos vénje.

Hanssen chinezen

Optocht in de sneeuw, ergens in 50-er jaren familie Hanssen

Geer mót ouch wéíte dat de méíste vastelaovesgêkke alle kaffees van Aelse (12 of 13) móste bezeuke op zwa 'ne aovent. Dus de vaart mós waal e bitje drin gehouwe waere. Es 2 of 3 van die gróppe zich óngerwaeg taengekaome waor de baer los. Dan woor mit zwa 'n daartig of vjèrtig man rónjtgesprónge, gedans en gezónge. Kaome ze dan ouch nog e klein grupke van de famfaar taenge dan waor de zaak gaaróét neet mjè te houwe. Zwa blooze van de femieje Wouters op de Kaolwaeg e stök of 6 man in de famfaar. Es die dan blaozentaere door 't dörp trókke en versjeije vastelaoventleetjes speelde, woor mit tóére menuute laank spas gemaak. Eederein dansde en spróng mit eederein pës de blaozers geine aosem mjè houwe. En tösje al die luuj leepe dan ouch nog de einzelgängers of de klein verkleide gröpkes.
In väöl kaffees stinge jukeboxe woo väöl vastelaovesleetjes inzaote. In kaffees mit 'ne zwik speelde waal e klein orkêske. Dao mót aevel gezag waere dat haos neet "normaal" gedans woor. Daoveur waore väöl te väöl vastelaoves-vierders óngerwaeg en die sprónge mèr gêt rónjt.

Groep Hanssen Kotem DikkeStein2

Op de foto: optocht midden jaren 50. Sef Hanssen, Jacques Huveneers, Thei Hanssen

Ich zal uch 'ne veurval vertëlle wie míen mam de vastelaovent vierde. Dat zaet mjè wie dat geouwhoor van mich. In 1959 waor ich in militaere deens. Bíé toeval waor ich die waek euvergeplaats. In dae tíét móste díen ganse zoojtje, behóuve 't waope, zêlf mitsléípe este nao 'n anger óngerdéíl mós. Dus alle kleijer en óétrösting laoge bíé ós.
Om 'n óér of ein, ich méin op vastelaovent-maonjdjigmiddig, vroog de mam aan mich of ze zich gêt soldaotekleijer bíéjéín maogde zeuke. Veur ze nao baove trók, waor ze in de käöke nog gêt aan 't rotzooije. Nao 'n hauf óér of zwa woor de pap gêt óngedöljig. Hae vroog zich aaf wat de mam aan 't óétspwakke waor. Mèr goot en waal.
Op e gegaeve momënt géít de kaamerdeur aope en kump mich 'ne zwarte soldaot bénne. Ich geluif dat de pap van z'ne stool gevalle is. Stéit mich de mam dao in míen soldaotekleijer, mit bivakmöts, koppel, vêljtflêsj, hèisje, hwag sjoon. Alles drop en draan. Mit stöp van flêsje, woo ze brannende zwaegele houw aangehouwe, houw ze häör gezich en haus zwart gemaak.

Ze sjwat de kelder in. Wie ze baove kaom, zag ze dat ze in häör veljtflesj gêt Aels houw gedaon. Dan hoofde ze neet aan de toog te staon óm gêt te drénke. Ouch kankerde ze nog gêt euver d'n hêlm. Dae vónj ze te zwaor. Anges houw ze dae ouch nog opgezat.
Wie veer óétgelache waore, zag de mam dat ze êffe op stap mós. Geer mót wéíte dat achter de Kaolwaeg nog géin hóézer stinge. Ze leep dus achter de moostem óét en trók de vêljer in. Nao 'n houf óér of zwa zaoge veer häör vanaaf 't kirmestrein de Kaolwaeg aafkómme. 't Waor jus of ze gêt aan 't zeuke waor. Wie ze haos bíé ós veur waor, sjwat ze nao de angere kènjt van de straot en géít veur de koloniaale winkel van tant Bêt staon. Laater fríetebóet gewoore). Weer begoos ze óm zich haer te kíéke en obbèns löp ze nao de veurdeur van ós en dúút op de bêl.
Ich höb häör bénnegelaote en gevraog wat ze eigelik van zinnes waor. En dóe kaom d'n aap óét de móe.

Geer mót wéíte dat in dae tíét nog väöl soldaote van de NATO vlakbie euver de grens in 't Pruuses laoge. Zwa zaogste in dae tíét mit tóére in Mestreech en Haelder 'ne zwarte soldaot. Dóe waor dat gêt bezunjers. Ouch houwe de luuj nog nwats van 't woort diskrimmenaasje gehwèrt, laot staon datse de betéíkenis wiste. Mèr goot en waal. De mam waor e stök gaon trampele óm zich neet te veraoje aan de naobers. Ze houpde dat de luuj op de Kaolwaeg häör gezeen houwe. Daoróm houw ze ouch jus gedaon of ze gêt aan 't zeuke waor.
De mam zag dat ze mit mich op stap wou en de pap mós zich mèr mit Joke ammezeere. Ich vriede dóe mit Joke, woo ich laater mit getrouwd bën. Es ze de pap zouwe vraoge woo de vrouw waor, mós 'r mèr zëGGe dat die krank in bët laog. Ich weit neet mjè wat ich mich zelf aangepungelt höb. Veer houwe waal alledrie e maske of mómmebakkes op. Waal weit ich dat veer ós mit ós veere goot verammezeert höbbe. Ich zeen de mam nóé nog op de sjouw bie de Reul danse {noe kaffee Oos Heim}. Neemes koos lichelik de verbénjing lëGGe tösje de mam en mich, de pap en Joke. En veer höbbe alle 13 kaffees dae aovent aafgeloupe. Wie veer ós óngerwaeg van d'n eine nao d'n angere kaffee ammezeerde, hób ich híébaove besjreeve. Dóé kaoms allezelaeve gróppe of grupkes luuj taenge die ouch aan 't rónjttrëkke waore.

Os naobers vrooge d'n angere daag woo dae zwarte soldaot gebleeve waor. 't Haet daag gedóért veur ze drachter kaome waeme 't waor. Ouch anger Aelsenaere höbbe liGGe te raoje. Dat waor pas richtig vastelaovent viere!!!!

Hanssen Schipper Naast Mathilde 04

Foto: optocht midden jaren 60. Familie Hanssen naar populaire tv-serie "Schipper naast Mathilde"

Vanaaf ongevjèr 1995 is de vastelaovent harstikke verangert. Ich wéít nog hjèl goot dat ich vanaaf dóe neet mjè mit de vastelaovent bën óétgegange. In dat jaor höb ich pës 9 óere 't saoves verkleit en gemaskert door Aelse geloupe. Wie zich óétwees dat ich de éinige waor, bën ich heives gegange en gezwaore dat ich mit de vastelaovent nwats mjè op stap zou gaon. En ich höb paol gehouwe.

Pës de volgende kjèr. Houw uch gezónjt.

Zónger richtig Aelser plat op sjwal
Greujt 't Holles plat wíe kwal.

Ich wil 't mèr gezag höbbe.

Jo van Sjef van An óét de Hei. 


De voorgaande Trampel-verhalen van Jo Cobben kunt u hier lezen >

Voetnoot:
Regelmatig ziet u in de tekst woorden staan met de G in hoofdletters. Zoals bijvoorbeeld liGGe of zëGGe of óéteréínlëGGe.
De schrijver doet dat om duidelijk te maken dat het een klank betreft die het midden houdt tussen een g en een k. Je spreekt het uit zoals "egg" in het Engels.

Cookies
Voor het optimaal functioneren van deze website worden cookies op uw computer geplaatst. Daarbij worden geen persoonlijke gegevens opgeslagen. Door op ‘Akkoord’ te klikken, accepteert u het plaatsen van cookies. Als u cookies weigert, kunt u de website gewoon blijven gebruiken maar dan werken de website of onderdelen daarvan mogelijk niet optimaal.