nlenfrde
  • Op de Berg
  • dorpsstraat elsloo
  • Op de Berg gezien vanuit Maasberg

Trampele in Aelse in de corona-tied -Deel 16-

Foto boven: Elsloo, processie 1951 (Foto Streekmuseum Elsloo)

Veer höbbe nóé de kníén en de vlaaije gat die nwèdig waore veur de zoomerkirmes. De kirmesluuj sjarrelde rónjt op 't kirmestrein.en waore ómgang om hun zaakes klaor te maake veur zóndig.

Op dae zaoterdig veur de kirmes waore ouch nog verdommes väöl Aelsenaere aan 't sjófte. Die móste zörge dat de presêsse op zóndigmörge goot verleep. D'n éíne trók mit de sjörkar nao de sjríénemaeker óm zaegsel te haole. D'n angere leep nao d'n aannummer, woo hae, waeke geleeje, versjeije kleure zènjt bestëlt houw. Weer 'ne angere waor de malle bíéjéín aan 't zeuke die me op zóndigmörge nwèdig houw. Nog angere waore de vlêgskes en päöl aan 't bíejéín zeuke. Weer 'ne angere steevelde mit de sjörkar en de sjoop euver de straot óm de kooflatte en de paerdskeutele op te ruime. Omdat de méíste waeg in dae tíét nog neet getart waore, maakde hae ouch de grwatte kóéle gêt toe. De man van de kaamersjäöt kónterleerde z'ne kraom en begoos de kaamers te laaije.

Ouch in de méíste hóézer langs de waeg woo de presêsse kaom, waore luuj van alles aan 't bíéjéín zeuke. Klein täöfelkes, bloometäöfelkes, H.Hartbeelder, beelder van Guske, kaersekandelaere, spréíkes en nog van zwa 'n klein dénger woore gereit gezat. Zwa waore 'ne smaer Aelsenaere op dae zaoterdig nog besjêftig. En hjèl väöl vrouwe waore mit de middig, {kníén in 't zóér}, ómgang. Ich bén mich bewós devan dat ich nog d'n éín of angere vergaete bén. Mèr alla.

1949 installatie pastoor Bertin

Elsloo, processie inde Raadhuisstraat 1949 (Foto Streekmuseum Elsloo)

Op de vèljer zaogste tróppe kénjer, veural maedjes, mit körfkes en mênjelkes rónjtloupe. Die waore bleumkes van versjéíje saorte plante, die in de graaf stinge, aan 't seumere. Aan die bleumkes maogde géin steelkes zitte. Behouve die bleumkes plökde ze ouch blaetjes van de paume- en ligusterstrúúk. Die bleumkes en blaetjes deege ze goot óngeréin mingele. Es geer nóé aamt dat alles geréígelt waor dan höb geer 't toch gans verkjèrt. Wie de Aelsenaere dae zaoterdigaovent de rëk opginge, woor in väöl femiejes de wëkker gezat. Dae leep zwa tösje 4 en 5 óére aaf.

De mansluuj, gehólpe door de jónkheit, begooste mit de verseering van de straote. Bíé de rös-èltjers maakde ze midde op de waeg mit de malle, de gekleurde zènjt en de zaegsel versjeije veurstëllinge. Dan mót geer dénke aan starre, Livvenhjèrre, kêlke, èngele en mjè van die dénger. Angere begooste de päöl aan de kènjt van de waeg te zëtte. Daonao hinge ze de vlêgskes mit e dun zeil of snoor tösje de päöl. Anger mansluuj maakde de göt langs de waeg gêt zuuver. Rejoole waore dóe ouch nog neet. 

Elsloo processie daalstraat

In afwachting van de processie in de Daalstraat, Catsop (Foto Streekmuseum Elsloo)

De gezeumerde bleumkes mit blaetjes woore pas op de straot gestruijt es de presêsse haos dao waor. In väöl hóézer langs de waeg sting de veurdeur aope. In d'n aere woor op täöfelkes e saortemënt èltjerke neergezat mit kaerse, hëllige-beelder, vaaze mit bloome en anger geiselikke dénger. En neet te vergaete de sjwan gekrosjeerde spreikes woo alles opsting. Mèr goot en waal.
Wie óm 10 óére de wamës begoos, zaot zeeker de hëllef van de Aelsenaere in de kirk. Meistes waor de kirk bíé zwa 'n gelaeg te klein en stinge de luuj pës bóéte. Dat waore neet allemaol dóévemëlkers die op hun dóéve stinge te wachte!! En dan mót ich nog éín dénk hieje vermêlje. De luuj waore nog neuchter ómdat ze nao de kemúúne móste gaon. Ze houwe dae daag dus nog niks euver de tènj gat. En hjèl väöl luuj houwe al óére gesjóf. Op zwa 'ne daag heel pestwar géíne praek. Anges ging alles väöl te laank dóére.  

Elsloo rustaltaar daalstraat

Boven: rustaltaar voor een boerenerf aan de Daalstraat in Catsop (Foto Streekmuseum Elsloo)

Onder: bij de St. Augustinuskerk (Foto Streekmuseum Elsloo)

Elsloo processie 02

Wie de mês óét waor, sjwat de P.... 'n sjars kaamers aaf op de Sjarbêrg (kíék bíe donderbussen in de Platte Aelsenaer} en begoos de presêsse te trëkke. Die trók eeder jaor euver anger wáeg. De trék euver Katsep waor de langste. Väöl luuj houwe dan 't smaor in. Dat dóérde dan óm en óm de 2 óére. Veural es de zón dich op d'n prie sjeen, deegste dat neet veur de spas.

't Jèste rös-èltjer waor bíé 't kapêlke in de Kaak. Dan d'n ouwe euverwaeg aan de Peerlinkestraot euver nao 't Blúúske in Katsep. Daonao de Daalstraot aaf nao de Staasjewaeg. Op d'n hook van de Spaorstraot-Staasjewaeg waor weer e rös-èltjer. De volgende èltjer waor dan op d'n hook Peerlinkestraot-Staasjewaeg, woo dóe nog e kapêlke waor. Dan euver de Nuujewaeg truk nao de kirk. Bie zwa 'ne èltjer waorste toch al vlot 10 menuute kwíet mit allerlei gebaeje, nommers van de famfaar en de zaenge mit de monstrans. 

Priester onder hemel (Foto met teostemming uit privécollectie Cor Litjens) 

Es de presêsse begoos te trëkke, kooste neet zwa mèr urges aansleete. Om de dwaije dwat neet. Veurop leepe e stök of veer kwaraezele mit e saortemënt lampe van óngevjèr eine maeter laank. Dao-achter leepe de sjwal-kénjer mit hun méísters en juffrouwe. Dan kaome de mansluuj en de vrouwe, eeder aan éíne kènjt van de waeg. Daonao kaome versleije veréiniginge. De famfaar leep veur d'n heemel. De man mit de vlag leep grwètsj veur de mezekante, die verrëkde sjwan pêkskes aanhouwe, óét. Dao achter leep 't bestuur in stríépe brook, kammezäölke, wit humme mit krevat en de zwêrbellestart. In hun hènj drooge ze de taarpot. Dan kaom d'n heemel dae gedraage woor door 4 man. Rónjt-om d'n heemel leepe e stök of 10 kwaraezele woovan énnige mit e wierouksvaat aan 't slingere.waore. Onger d'n heemel leep menjèr pestwar. In z'n hènj heel 'r de monstrans baove z'ne kop.

Daezêlfde pestwar baaide nóé door de mit zwaväöl meujte gemaakde paetjes van zènjt en zaegsel. Laote veer mèr devan óétgaon dat 'r dao permisje veur houw. Hae droog nóé Ozzelivvenhjèr. Ongerwaeg woore de nwèdigge rwazekrêns gevaemp. 'n Vrouw of 'ne man mit 'n hêl stöm baejde de ónze vaaders en weesgegroetjes veur. De rês nao. Allein es de famfaar 'ne presêsse-mars of zwagêt speelde, heele ze effe hunne mónjt.

Elsloo processie 01

Links: Zandpad in Dorpstraat Elsloo (Foto's Streekmuseum Elsloo)  Rechts: processiestoet in Elsloo

Elsloo fanfare de maasgalm 1939

Fanfare De Maasgalm "de fanfaar" op de Stationsstraat

Ein dénk wil ich híé waal nog êffe mêlje. Zwa 'n presêsse waor 'n gooj gelaeg veur de vrouluuj óm hun nuuj kleijer en zwa te laote zeen. De éin vrouw stênsde al gêt mjè wie de anger. Mèr dao mót aevel gezag waere dat in de jaore vlak nao de aorlog neet väöl te strónze waor. Ze kooste niks núuts gêlje. En wooróm neet? Gans sumpel: dao waor noppes in e túútje!! Wíe ze truk waore aan de kirk, maakde de méíste luuj e grwat kruus. Väöl ouwer Aelsenaere houwe de knúíp aaf en waore harstikke blíe dat ze weer e jaor devan vanaaf waore.

Elsloo processie 03

Processie in Schoolstraat Elsloo (Foto Streekmuseum Elsloo)

Nóé begoos de richtige kirmes. Obbéns houw géíne mjè tíét. Haos eederein maakde dat 'r bíé hun kaom. Ongerwaeg houwe ze al op versjeije plaatse de kníén geraoke. Ze houwe zich al daag gespich op de kníén bíé de middig. En ze waore ouch nog neuchter! Ich aam dat ze allemaol verrëkde van d'n hónger. Es de vrouw of de mam ouch nog veur 'n grwatte króék keul beer houw gezörg, kooste ze zich 'ns goot begaaije.

Zwa zeet geer mèr 'ns wat in 75 jaor in deeze waereld verangert is. Ként geer uch veur de géís haole dat me op vandaag nog zwaväöl ambras zou mótte maake veur de kirmes? Dan besting dae al jaore neet mjè. De volgende kjèr gaon veer richtig kirmes viere.

Zónger richtig Aelser plat op de sjwal
Greujt 't Holles plat wie kwal

Ich wil 't mèr gezag höbbe.

Kómplemënte,

Jo van Sjef van An óét de Hei.


De voorgaande Trampel-verhalen van Jo Cobben kunt u hier lezen >

Voetnoot:
Regelmatig ziet u in de tekst woorden staan met de G in hoofdletters. Zoals bijvoorbeeld liGGe of zëGGe of óéteréínlëGGe.
De schrijver doet dat om duidelijk te maken dat het een klank betreft die het midden houdt tussen een g en een k. Je spreekt het uit zoals "egg" in het Engels.

 

Cookies
Voor het optimaal functioneren van deze website worden cookies op uw computer geplaatst. Daarbij worden geen persoonlijke gegevens opgeslagen. Door op ‘Akkoord’ te klikken, accepteert u het plaatsen van cookies. Als u cookies weigert, kunt u de website gewoon blijven gebruiken maar dan werken de website of onderdelen daarvan mogelijk niet optimaal.