nlenfrde
  • Op de Berg
  • Op de Berg gezien vanuit Maasberg
  • dorpsstraat elsloo

Trampele in Aelse in de corona-tied -Deel 13-

Afbeelding boven: met dank aan dierenmuseum.nl (embedded)

Wie veer hauvernach truk waore óét 't stadion, houw ich de praame aaf. Gelökkig koos ich drêk gaon paljasse. Mêr dat slaope ging mich aevel neet goot aaf. Dat dae Schulte van Coppi gewónne houw, maakde mich nog ummer zwa guftig wíe 'ne  kníén. Ouch zaog ich de dernies nog mit 65-70 km. euver de baan gaon. Mèr éntjelings mót ich toch in slaop gesuGGelt zeen.

Wie veer sangerdaags de neuchtere aan 't braeke waore, vraog m'n mam wat nog mjè te belaeve waor in Amsterdam. Mörge móste veer weer héíves en dan waor dat vóelênze gedaon. Nao gêt gepalaaver woore ze 't éins dat veer nao de deeretuin Artis zouwe gaon. Mit 'n kallebas mit drénkes en pille mit haagelslaag, sjrwap en sjèm, vertrókke veer nao Artis. 't Waor gelökkig neet zwa wíét mit de tram.

Ich kén nóé gaon óéteréínlëGGe wat veur deere veer allemaol gezeen höbbe. Mèr dao begin ich gaaróét neet aan. Geer mót uch waal veur de géís haole dat veer die deere alléin mèr op plaetjes in beuk gezeen houwe. Film en tillevies waore nog neet. Mèr veur e paar deere maak ich aevel 'n óétzönjering. 

De jèste is de orang-oetan. Wie ich de gank bénneleep, woo dae zaot, zaog ich 'm aan de traanjele hange. Wie 'r mich in de smíeze kreeg,  waor 't jus of 'r mich mós höbbe. En óm jèrlik te zeen, ouch ich koos m'n ouge neet van 'm aafhouwe.  't Waor verdomme jus of veer ós al jaore kénde. 
Hae hing dao, zwa lank es 'r gewasse waor, aan z'n veur- en achterpwèt aan de traanjele. Ich bleef dan ouch stókstíéf staon en bleef  'm mèr aankíéke. Obbéns mós ich aan 't gezëGde, dao kump d'n aap óét de móe, dénke. Dat houw ich op de sjwal geljèrt . Wíe ként nóé zwa 'ne kemèijer van 'ne aap óét de móe van e vríesjíéterke kómme. Lichelik höb ich daobíé gêt gegrinsj. Want d'n aap trók vlak daonao z'ne baovelup gêt ómwag. Hëlgekómbêrves, 't waor jus of 'r taenge mich lachde. Wie ich gêt wier leep, drèjde hae z'ne kop en bleef mich naokíéke. Wier reurde hae zich neet. 

Wooróm zaot zwa e deer achter die dikke traanjele . Hae waor dan waal e stök grwaater ês Makske, ózze vóélnisbakkehónjt. Mèr dae leep verdomme bíé ós ouch vríé rónjt. Dae kreeg dan waal mit tóére 'n klómp nao z'ne kop es 'r weer 'ns achter de hinne of de gauze aan zaot. Mèr veur de mjè rês deeg 'r niks. 
Ich wéít neet wie lank ich dao gestange höb, mèr op e gegaeve ougenblik haet de pap mich wier getrókke. Pës op de daag van vandaag, nao 73 jaor,  zeen ich dae orang-oetan nog veur mich. Ongeluifelik!

Video: deze orang-oetan familie -Bunjo (19 jaar), Lea (26), dochters Sungai (15) en Suria (3) en zoon Changi (9)- in de dierentuin van Krefeld (D) werd helaas gedood door een brand in Nieuwjaarsnacht van 2019/2020. In totaal kwamen meer dan 30 dieren om het leven. Oorzaak waren brandende wens-lampions die op het dak van het apenhuis terecht kwamen.


Dan kómme veer bíé de aoliefante. Dóé kéns nog zwaväöl plaetjes en footoos gezeen höbbe van zwa e deer, mèr este veur 'm kumps te staon, is 't toch hjèl gêt anges. 't Grwaatste deer dat ich pës dan gezeen houw, waor 't paert van Deur van Thómmesse. Es ich bíé Deur op de slaagkar sting, zaog ich die grwatte batse van Fannie. Dat waor géin vrouw. Dat paert van Deur sjreef zich Fannie!
Hëlgekómbêrves, wat veulste dich dan toch mèr 'ne króékestop taengeneuver zwa e deer. Mèr ich veulde mich waal drêk op míé gemaak. Zwa te zeen waore 't löbbesse van deere. Mich veel waal op dat die deere zwa min plaats houwe óm te loupe. De kníen en hinne houwe bíé ós in de hóéswei mjè plaats es die aoliefante dao.

Taenge 3 óere dae middig zag nónk Sjors dat 'r ós gêt hjèl sjwans wou laote zeen. Bíé Artis laog ouch 'n akwarium. En of dae nónk gelíék haet gehat!  Wie ich dao nao bénne leep, wis ich ech neet wat ich zaog. In d'n houf duustere van 'ne gaank van óngevjèr 75 maeter lank, zaog ich aan béitskènj grwatte verleechde róéte. Zwa 'n róét waor óngevjèr 4-5 maeter bréit en 'ne maeter of 3 hwag. Dao waore ouch waal kleinere róéte, mèr wat 'n óétzich waor dat. En wat veur vësje dao rónjtzwómme! Aan de Maas en de kenaal houw ich dan waal versjeije vësje gevange, wie rötsje, aubele, gäövies, baerskes en gaot zwa mèr wier. Mèr wat ich dao zaog, waor waal e grwat wónjer.
Vësje van 10 sêntemaeter pës 1 maeter en nog grwaater. Vësje mit zwaväöl kleure. Dan houwste van die vësje die eigelik gans anges óetzaoge. Omdat ze dao aan 't rónjtzwömme waore, wiste dat 't vësje waore. Ich zeen nóé nog de zjèpaertjes door 't waater gaon. Zwa brêtsetig, mèr ouch hjèl eelegant. Om nwats mjè te vergaete. 
Veer höbbe dao dik tsjwè óére rónjtgeloupe. Dao kaom ich êch neet óétgekeeke. De éin kíékóét waor nog sjwaaner es de anger. Dao waore 'ne houp luuj, mèr dóé koos bíé wíeze van kalle 'n naolj hwèrre valle. Allemaol waore ze ónger de indrök en móésstil. Es ich wats urges mit taengezin bën weggegange dan waor 't waal dao! 

In feite waor dat bezeuk 't lëste van die waek fekans in Amsterdam. Daagsdrop zeen veer weer mit ózze stoumlókkemetief héíves gegange. Ich méín dat 't koffer e stök lichter waor. De sjénk en de woos waore dróét. Laater bën ich nog ëttelikke kjère trukgegange nao Artis en dat akwarium. Veural dat lëste zal ich nwats van ze laeve vergaete. Trouwes, 't bestéít nog.

Ich wil dees reis êffe in "perspectief"zëtte. Neet óm te stênse. Mèr óm te verdutsje dat veer mit ós veere eigelik 'n waereltreis gemaak houwe. Waeme van Aelse waor in dae tíét 'n ganse waek in Amsterdam gewaes. De mam en de pap waore hwagóét in Mestreech en Haelder gewaes. De mansluuj móste in dae tíét nog 6 daag, 48 óére,  in de waek wirke. De pap houw, es baove-grónjer, 8 verlofsjichte per jaor. Van die 8 houw 'r nóé al 6 sjichte opgepak. 

Ich mót aevel waal vermêlje dat ich nog verdommes dëk mit de mam en de pap euver die fekans höb gekalt. Geer ként 't geluive of neet, mèr veural de pap waor kepot devan. Wie laater de TV kaom, zag 'r nog allezelaeve dat 'r nwats sjwaaner dénger gezeen houw es in die waek. En dan veural dat akwarium. En dao mót ich 'm gelíék gaeve.

Pës de volgende kjèr en de  kómplemënte van Jo van Sjef van An óét de Hei (van de Platte Aelsenaer) 


De voorgaande Trampel-verhalen van Jo Cobben kunt u hier lezen >

Voetnoot:
Regelmatig ziet u in de tekst woorden staan met de G in hoofdletters. Zoals bijvoorbeeld liGGe of zëGGe of óéteréínlëGGe.
De schrijver doet dat om duidelijk te maken dat het een klank betreft die het midden houdt tussen een g en een k. Je spreekt het uit zoals "egg" in het Engels. 

Cookies
Voor het optimaal functioneren van deze website worden cookies op uw computer geplaatst. Daarbij worden geen persoonlijke gegevens opgeslagen. Door op ‘Akkoord’ te klikken, accepteert u het plaatsen van cookies. Als u cookies weigert, kunt u de website gewoon blijven gebruiken maar dan werken de website of onderdelen daarvan mogelijk niet optimaal.