nlenfrde
  • Op de Berg
  • Op de Berg gezien vanuit Maasberg
  • dorpsstraat elsloo

Trampele met Jo Cobben

Trampele in Aelse in de corona-tied -Deel 6 -

Wíe ich veurige waek nog 'ne kjèr baove op de Berg sting en euver de baenjt en 't Belsj oétkeek, mós ich mit väöl spas trukdénke aan 'ne daag rónjt 1947-1948. Dae daag zal ich van ze laevesdaag nwats mjè vergaete.
Geer wët óngertösje dat de Mem 'n klein bóérderíeke houw. Om de bjèste aan de vraet te houwe, mós ze 'ne smaer lènjer en wéíje pachte. Zwa houw ze aan de euverkènjt van de Kenaal, richting Gäöl, e stök díék van Ríékswaaterstaot gepach. Dat woor gebrúúk om te húije.

Op 'ne gooje daag, in de sjwal-fekans in Augustus, mós ich gans alléin gaon húije op dat stók díék. De daag veurhaer houw noonk Sjang en noonk Haarie mit de zich en de mjèjzaesel 't graas aafgedaon. Ich maogde de vësjgaert ouch mitnumme. Mich woor gezag dat ich eeder óngerhauf óer 't graas mós ómdrèje. De res van de tíéd maogde ich dan vësje. 
Op dae gezadde daag houw ich mich achter in de moostem e dwêske maaje bíéjéín gezeuk. Die houwe veer genóg ómdat de Pap allezelaeve 'ne kepotte vësj in de moostem houw liGGe. Ouch houw ich mich bíé de mëspool get peerlinke gevange. Op vandaag zeen die neet mjè zwa dik wíe toendertíéd.

Om 'n oer of ach vertrók ich te voot mit m'n vësjgaert en de húijgaffel. De Mem houw mich 'ne búúl smouwere gesmaert en 'n flêsj waater gereid gezat. Lichelik haet ze mich ouch noch get babbelaere mit gegaeve. Mèr dat wéít ich neet mjè zwa zeeker. Ouch kreeg ich 2 knebkes óm de vaerman te betaale. Wie ich aan de Kenaal kaom, haet mich de vaader van de renner Sjefke Janssen euvergezat mit 'ne roeibwat. Geer wët dat de brök in d'n aorlog waor opgeblaoze. Ich mót waal zëGGe dat ich neet mjè zeeker wéít of in dae tíéd de Hjèr Janssen vaerman waor.

elsloo julianakanaal veerpont 1200x600

Mèr good en waal. Ich leep op míen aelfendaartigste nao 't stök woo ze gemjèjt houwe. Ich drèjde 't graas veur de jèste kjèr en steelde dóe m'n vësjgaerd inéín en begoos te vësje. Ich zaog, van míen plaats woo ich zaot, de kirkklok. Ich begoos mit peerlinke op judde en gäövies te vësje. Wooróm mit peerlinke en neet mit de maaj. Dat zal ich uch 'ns effe good óéteréínlëGGe. Es de peerlinke get laank in de zon liGGe, gaon ze jèl gauw kepot en beginne dan ouch nog óngeluifelik te stinke. De judde die ich vóng gweej ich drek truk in de Kanaal. Dat zeen vësjkes die mjè steekele höbbe es get anges. Dat zeen ech vies deerkes. De gäövies zat ich in 't laefnët wat ich bíé mich houw. 

Taenge de middich houw ich 't graas al tsjwè of drie kjère gedrèjt. Wier waor 't gans rastig. Sjeep kaome zwa good es neet door de Kenaal. Omdat in dae tíéd, zwa vlak nao d'n aorlog, haos géin sjeep mit moter waore. Es sjeep langs kaome dan waor dat, zwa good es altíéd , 'n sleip. Dat waore dan e stök of veer, vief sjeep, die getrókke woore door 'ne sleipbwat. Die bwet kooste gemaekelik te voot bíéhouwe, zwa snel ginge die.
Taenge de middich begoos ich m'n smouwere op te aete. Ich maakde míen hènj gêt zuuver in de Kanaal en maakde ze drwèch aan m'n korte brook. Op die pille houw de Mem fluitkjès en gekaok spek gedaon. Mit get waater óét de beugelflesj speulde ich die weg.

Nao de middich höb ich nog ëttelikke kjère 't huij gedrèjt. Dóe bën ich mit de maaj op aubele gaon vësje. Zwa höb ich mich dae ganse daach good geammezeerd. Taenge 5 óére mós ich héives gaon, ómdat de vaerman dan óuch óétsjeide. Wie ich bíé ós kaom, haet de mem de vésjkes die ich gevange houw, zuuver gemaak. Ze maakde dao e saortemënt peree van.

Wie dat huij in de Groenewald kaom, zal ich uch 'ne volgende kjèr vertëlle.

Mit de kómplemënte van Jo van Sjef van An óét de Hei (van de Platte Aelsenaer) 

De voorgaande Trampel-verhalen van Jo Cobben kunt u hier lezen >

Voetnoot:
Regelmatig ziet u in de tekst woorden staan met de G in hoofdletters. Zoals bijvoorbeeld liGGe of zëGGe of óéteréínlëGGe.
De schrijver doet dat om duidelijk te maken dat het een klank betreft die het midden houdt tussen een g en een k. Je spreekt het uit zoals "egg" in het Engels.

Trampele in Aelse in de corona-tied -Deel 1-

Op de foto: Catsop - De Knup

De zón sjeen, haos géíne wénjt, min luuj op de waeg, dus effe dróét.

De jèste dae ich taengekaom waor Sjang van Bella óét de Gats. Hae begoos te snootere euver zíéne moostem. Dat 't väöl te drweg waor en de wénjt óét de verkjèrde hook kaom. Mèr z'n junkerkes en grafiaote stónge waal al sjwan in de bleuj. De dikke bwanne zaote aevel hardstikke ónger de meelje. Ouch mós 'r nog de slaaikrwatte gaeje en aaftrëkke. Es ich zin houw koos ich mich 'ne póes witte króétnaegel bie häöm gaon haole. Wie 'r ouch nog euver de moutheuvele begoos, houw ich m'n túút waal vol en zach dat ich géíne tíéd mjè houw. Ich heef aaf en leep de Vjèstraot in en wier de Knup op.

In éin van de wéíje leepe get bjèste en rénjer. Zwa te zeen waor éin van die bjèste speelich. Wie ich dao zwa stong , kaom, of de duuvel daomit speelde, Hubaer van d'n haole Pie aangefits. Hae stapde aaf en zach dat 'r kaom kíéke wie 't mit de de maus bjèste waor. De dúur stóng te trampele van óngedöljt, zach 'r lachentaere. Ouch mós 'r nog get gaon doon aan de krauwepwèt.

Ich leep wíer de Knup op en baove waor e maedje 'ne jóng aan 't aaftrëkke.  (oftewaal: ut maedje maakte ein foto van de jóng) 
Ich zach de ze goojedaach en leep wier.

Door 't Sjièkkendaal leep ich Katsep in. Naeve 't hóés woo Bokke-Ljèn en Kwab d'n Uul gehóest houwe, waore e paar man aan 'n ouwer hóés aan 't wirke. Eíne van die mansluuj zaot baove op de vees zich éin segret te rouke. Wie ich vroog of ze nog väöl te doon houwe, begoos éine van die tsjwè te lache. Aan deeze kraom kumpste nwats óétgewirk, zach 'r. Veer mótte de kraom van ónger pës baove euvernuuts pljèstere. Ouch de kaanjel laek wie 'n zeef en dao zal nog waal mjè te doon zeen. Mèr ich mót nóé'nao de tandarts want ich verrëck van de píen aan 'ne ouchstènjt.

Ich leep wíer 't Ermstervèljt in en kaom géíne mjè taenge. Zwa zeet geer waal datste ouch in de coronatíéd noch get kèns belaeve.

Gesjreeve door Jo Cobben (Jo van Sjêf van An óét de Hei) van de Platte Aelsenaer

 

Voetnoot:
Regelmatig ziet u in de tekst woorden staan met de G in hoofdletters. Zoals bijvoorbeeld liGGe of zëGGe. De schrijver doet dat om duidelijk te maken dat het een klank betreft die het midden houdt tussen een g en een k.
Je spreekt het uit zoals "egg" in het Engels.

Trampele in Aelse in de corona-tied -Deel 2-

Foto: P.B. Kramer, www.beeldbankgroningen.nl (1785-17325)

Wie ich e paar daag geleeje de Gaeversdellewaeg aaftrampelde, veel mich in, dat ich al jaore neet mjè op de Hoos waor gewaes. Dus ging ich de Hoos op langs de koostal van Claose. Pës dao waor de waeg getart. Daonao neet mjè.
Nao 'ne maeter of víéftig koos ich kónkledeere dat dao de lèste 60, 70 jaor noch niks verangert waor. De hoofslaag kooste nog good zeen en dao laoge 'ne smaer grwatte en kleiner klauwe. Dao waore ouch genóg kóéle. Mit 'ne fits móste híé neet kómme. Dan leepste grwatte kans óm 'ne kepotte bènjt te kríége.
In de graaf stónge 'ne rómfel kollebloome, die ich al jaore neet mjè gezeen houw. Geer ként 't geluuive of neet, mèr 't krejoelde dao van de bíeje en hómmele.

Wie ich dao zwa leep mós ich aan de tíéd dènke wie ich mit de pap de Hei in mós óm mit te huije. In de Hei houw de mem 'n grous. Die woor gebrúúk óm 'ne wéntjerveurraod veur de keu aan te lëgge. De pap wirkde waal väöl helder es ich. Ich leep mèr get mit de raek of de gaffel te klwatte.
Taenge 'n oer of drie kaom dan de mem mit de smouwere mit rauw sjénk, fluitekjès of gekaok spek. De pap kreeg ouch nog 'ne tuit tjè en ich e flesjke limmenaat. Ouch kreeg ich ummer get babbelaere. Méístes waore dat spekskes of stökskes kristekook. Ouch kreeg ich waal èns zeut hout. 

Es ich dan zwa in m'n blwatte pens op m'ne rök in t hui laog, lóésterde ich nao de ljèwerik. Dae rotzak zaogste haos nwats. Dae deeg allein mer kwettere en sjettere. Dat gelóét höb ich zeker al 40 jaor neet mjè gewèrt.

Ouch mós ich trukdaenke aan dae tíéd wie de kénjer hunne tíéd ómkreege. De jónges laoge ummer mit e man of 4, 5 bíéjéín. Ze waore dan aan 't knubbele of aan 't bökskesprénge. Ouch deege veer waal doppe of uuve. Bíé dat uuve móste allezelaeve good oplëtte. Dao waore van die batjes die dat speelke good kóste en dich 'ne pwat kooste óéttrëkke. Dat wil zëGGe datste alle uuve aan die raekele verloors. Voetballe deege veer ouch. Dao waore wéíje genóg.

De maedjes deege anger speelkes. Dat verstéít zich. Die waore aan 't hénke, tuike sprénge of prikke. Ich höb in dae tíéd ummer mit verwónjering staon te kíéke es e maedje mit 4 of 5 bel waor aan 't prikke. Die deege ouch waal strikke en de gans hènjigge deege ouch krosjeere.

Wie ich get laater op 't kirmestrein leep, zaoch ich e stök of 3 streng van a jaor of 13, 14 op 'n bank rónjt-hange. Eíne waor zich aan 't begaaije aan e pekske keukskes, d'n angere vermeubelde 'n túút chips en de driede drónk zich e blikske Cola.

Nóé maog geer keeze welke kénjer gelökkiger waore. Nóé hange ze allein mèr achter hunne kompjóéter, hunnne x-box en wéít ich wat noch mjè. En ouch nedflix, videoland en gaot zwa mer wíer. Gröpkes van estök of 5 kénjer zúúste gaaróét neet mjè.

Ich wéít zeeker dat de méíste kénjer 70 jaor geleeje gelökkiger waore. 

Gesjreeve door Jo Cobben (Jo van Sjêf van An óét de Hei) van de Platte Aelsenaer

 

Voetnoot:
Regelmatig ziet u in de tekst woorden staan met de G in hoofdletters. Zoals bijvoorbeeld liGGe of zëGGe. De schrijver doet dat om duidelijk te maken dat het een klank betreft die het midden houdt tussen een g en een k.
Je spreekt het uit zoals "egg" in het Engels.

Trampele in Aelse in de corona-tied -Deel 3-

Foto boven (Guus Peters): Tussen de “Vogelbuurt” en "Üt Kruudje” (Aronskelk) loopt nu een voetpad welk nog een deel van het trace van de oude veldweg volgt.

Hieronder: rechtsboven het huidige Dorine Verschureplein. De Aelserhëgge (ooit de landweer) was een veldweg die volgde ongeveer de huidige Bandkeramiekersstraat en Heiveldstraat en liep door tot in het Meldert.  

Landweer veldwegen Elsloo Omgeving Dor.Verschureplein

Elsloo Aelserhegge

Dees waek trampelde ich ouch nog 'ne kjèr door de Drie Kóéle. Dat leet mich óngerens weer trukdénke aan de tíéd dat ich mit de Mem mós gaon mëlke in de Aelserhëgge. Ich waor dóe e jaor of 9.

Zwa taenge 'n oer of zeve 's aoves leep ich mit de Mem nao de Aelserhëgge. De Mem hou dao 'n wei gepach van Sjaak van Doorke {fam. Hendriks} óét 't dörp. De Aelserhëgge laoge toendertíéd tösje La Famille en de Driekóéle.
Veer leepe dan euver 'ne veljtwaech mit e kerke mit 2 raajer. Op dat kerke stinge 2 mëlktuite, 2 driepwêt en 'n zíe. Geer ként 't geluive of neet. Mèr dat kerke houw al raajer mit lochbènj. Veur dae tíéd waor dat al get apaarts.

Ich mót waal drop wíéze dat dat waechske eigelik dae naam neet maogde höbbe. Dao leepe 2 karrespäör door de veljer. Dao tösje in leep dan de hoofslaach. Dat waor alles. Dat waegske verbónj de Steinderwaeg mit de Driekóélewaeg.
Op dae waech sjrókste dich avvantoe kepot es obbéns, op 'ne maeter of 10 veur dich, 'ne gróp van e stök of zeeve petríeze opvlwaage. Ouch zaote dao get fezante, mèr die maakde géí laeve. Kníen an haaze zaogste haos nwats. Die zaote tösje 't kaore, terf, haaver of gaes. Maís houwe ze in dae tíéd nog neet.

Mèr good en waal. Es veer waore aangekómme, pakde ich 'ne driepwat, krwap ónger 'n koo, en begoos te mëlke. Onger dat mélke kreegste allezelaeve de start van die koo óm d'n warre. De koo gebrúúkde häöre start óm de vleege eweg te jaage. Omdat ich nog neet zwa 'n sterke vinger houw, mós de Mem ummer "naomëlke". Ich kreeg de koo neet gans laeg. Ich höb mich ouch allezelaeve verwónjert dat de koo stil bleef staon es 'ne snótslemmel wie ich aan häör daeme waor aan 't trëkke. Hóuste d'n tob haos vol, dan zatste de zíe op 'n tuit, en sjöddeste de mëlk door de zíe. Dan bleeve de vleege en anger óngesiever achter in de zíe. Es de keu gemólke waore, ginge veer weer heives.

Méístes woor 1 tuit 't 's mörges aan de straot gezat. Die woor dan opgehaold en nao de fótsj gebrach. Ich mót waal bekénne dat ich neet eedere aovent hoofde mit te gaon. Mèr mit m'n Mem höb ich allezelaeve good kénne opsjeete. Ouch wie ich al e stök ouwer waor. Dat waor 'n vrouw óét dóézende.

In de wéntjer stónge de keu in de stal en mós ich de stal óétméste. Dat waor mich e zwaor werkske. Dat mós meistes gebäöre veur ich nao de kirk ging. Dus veur 7 óére 's mörges. Zwa wie gezach stónge de keu 's wéntjers bènne. Dan móste die waal gevoort waere. Méístes kreege ze gemaale krwatte. Die krwatte laoge in de krwatte-kelder. Die woore méístes door míéne pap in 'n mènjel nao baove gehaolt. Dan móste ze in 't krwatte-mesjíén gemaale waere. Dat waor weer éin van de werkskes die ich mós doon. Es de krwatte gemaale waore, woore ze in de krub bíé de keu gegwait.

Es lëste zal ich uch vertëlle wie ich drachter kaom wat gebäörde es 'n koo nao d'n dúúr mós. Op 'ne middich, zwa taenge 2 óére, pakde de pap 'n koo en zach dat 'r nao de Hei mós. Ich wol mitgaon. Mèr dae voogel ging neet op. Ich maogde neet mit. Zwa gemaekelik leet ich mich aevel neet aafsjeepe. Ich leep door de veljer achter míéne pap aan en zörgde deveur dat 'r mich neet in de smieze kreeg. Wie 'r bíé dae boer in de Hei kaom, zaoch ich wat gebäörde mit 'n koo die nao d'n dúúr mós. Väöl laater kaom ich pas drachter wie de bessem in de steel zaot en wat 'r richtig gebäörde. Allewiel wéíte de kénjer van 4 of 5 jaor al wat dae dúúr dao deech.
Veer zulle mèr zëgge dat de tíéje verangere. 

Mit de kómplemënte van Jo van Sjef van An óét de Hei (van de Platte Aelsenaer)

Voetnoot:
Regelmatig ziet u in de tekst woorden staan met de G in hoofdletters. Zoals bijvoorbeeld liGGe of zëGGe. De schrijver doet dat om duidelijk te maken dat het een klank betreft die het midden houdt tussen een g en een k.
Je spreekt het uit zoals "egg" in het Engels.

Trampele in Aelse in de corona-tied -Deel 4-

Wíe ich éin van dees daag langs 't Brikkewerk trampelde mós ich obbéns aan míéne sjwaltíéd dénke. Dat is intösje 75 jaor geleeje. Kénste dich eigelik neet veurstëlle, mèr ’t is zwa. Wat waor dat toch, achteraaf gezeen, éíne sjwanne tíéd veur ós kénjer. Ich zal perbeere uch te verdutsje wíe dat in dae tíéd ging.

Méístes, neet allezelaeve, woor ich óm 'n óer of zës óét bët gehaold. Dan mós ich get wirkskes rónjt de kraom doon. De hinne, aenje of gáúze voore, eier óétraape. Soms ouch al éíne stalóétmëste, de verkeskaetel klaor maake en gaot zwa mèr door.

Daonao woor de neuchtere gebraoke. Dan kaom de pan op taofel mit spek en ei. Ich kreeg dan 1 ei mit 2 bräödjes. En dan woor ouch nog gesop mit zwart brwad. Wëk goof 't door de waek neet. Dao waore mèr 3 saorte brwat. Zwart brwat, wëk en op hwag daag nog krëntewëk.

Taenge 7 óére leep ich dan mit de jónges óét de ómtrëk, 'ne gróp van óm en óm de 6, 7 man, nao de óuw kirk. Dat waor 'n klein hauf óer loupe. De Mës begoos óm hauf ach. De méíster of de juffrouw sjreef dan op waeme in de kirk waor. Dat tëlde mit veur díen punt "Godsdienst"op 't rapport.

Nao de Mës trampelde veer dan op ós aelfendaartigste nao de sjwal bíé 't Heilighart beeld. In dae tíéd zaote de jónges en de maedjes neet bíéjéín. Ich mein dat de sjwal taenge hauf näöge begoos. Es de bel ging, leepe veer sjwan achteréín nao de klas. Omdat de méíste jónges klómpe drooge, maakde dat nogal get remptemp.

Es d'n éín of angere te laat kaom, kreeg 'r straof. Kaomste dëk te laat dan móste op d'n kneeje gaon zitte veur 't bord. Mit 'ne stek in d'n 2 hènj baove d'ne kop. Mót geer èns perbeere óm dat 5 menuute vol te houwe. Intösje perbeerde de méíster dich get bíé te brënge. Onger de speeltíéd woore allezelaeve get spelkes gedaon.

Bökskesprènge waor eín van die speelkes die veer 't leefste deege. Dan stinge 4 of 5 jónges achterein. De jèste gebuk mit z'n hènj taenge de móér mit z'n béin óéteréín. De 2e gebuk achter de jèste mit z'ne kop tösje de bein van de jèste. En zwa wíer. Dan sprónge de anger 4 of 5 jónges euver de rögge. De jónges die gebuk stónge, ginge waal éns door de kneeje van 't gewich. Dan waor 't lache. Daonao woor getóésj en móste angere gebuk gaon staon. Nao de speeltíéd ginge veer weer nao de klas pës 12 óére. Daonao héíves veur de middig.

'sMiddes waore de lësse van 2 pës 4 óére. Op waeg nao de sjwal woor dan méístes geknubbelt of gevoetbalt. Veer houwe plaats genóg want toendertíéd waore mèr 3 of 4 autoos in Aelse. Alléin waor 't lestig óm op tíéd in de sjwal te kómme. De bös van de EBAD kaom óm kwart veur sjwè langs. Waor die te laat,dan waore veer ouch te laat op de sjwal. Dat versteit zich.

Ich kén mich ouch nog veur de géís haole dat veer vlak nao de aorlog bie de gymnastieklës honkbal, dus Amerikaans baseball, speelde. Dat houwe ós de Amerikanen geljèrt in d'n aorlog. Dan wees méíster Wouters, bíénaam "de mënt", 4 jónges aan die dan letterliik veur paol móste staon. Dat waore dan de 4 hónken. De "slagman"kreeg dan van de méíster 'n klein plèngske. Daomit mós 'r dan e saortemënt tennisbelke de speelplaats op hóuwe. Raakde hae dat belke goot en koos 'r langs de 4 päöl loupe veur de bal truk waor op de plaats woo 'r gehóuwe houw, dan houw hae 1 punt. Dao kreege veer waal 'n uurke mit óm.

Ich mót uch waal nog effe óéteréínlëgge wie die speelplaats óét zaog. Die waor neet getard en dao laoge ouch géin plavúuze of teegels. Nei en nog èns nei. Dao laog dikke keezel. Dus hel loupe op dae keezel ging dich neet goot aaf. Voetballe waor trouwes ouch verbaoje.

Ich mót aevel ouch nog mêlje dat de veljtwachter, de pap van Harie Rouvroye zjèlliger, reigelmaotig op de sjwal kaom. Dan houw ein of anger batje weer get óétgespwak. Dan houw 'r, es 'r aan de kaese, de próéme of de merketons houw gezaete, 't breer neet tóegedaon. Dan leepe de keu of anger bjèste door 't veljt of 't dörp. Of d'n éín of angere houw de tankeldraod doorgesneeje, of anger strabatse óétgehaolt. De veljtwachter hoofde dan mèr z'ne gómmeslóék te laote zeen, dan houw 'r ós weer e tíédje de praam op de naas gezat.

Ich wil uch neet wíer lestig valle, mèr geer zeet dat de sjwal 75 jaor geleeje hjèl get anges waor wíe vandaag de daag.

 

Mit de kómplemënte van Jo van Sjef van An óét de Hei (van de Platte Aelsenaer)

Voetnoot:
Regelmatig ziet u in de tekst woorden staan met de G in hoofdletters. Zoals bijvoorbeeld liGGe of zëGGe. De schrijver doet dat om duidelijk te maken dat het een klank betreft die het midden houdt tussen een g en een k.
Je spreekt het uit zoals "egg" in het Engels.

Trampele in Aelse in de corona-tied -Deel 5-

Wie ich éin van dees daag door Katsep trampelde, ginge míen gedanke weer truk nao de wéntjertíéd es míéne pap hóésslachtinge ging doon.
Ich maogde mit tóére waal èns mit gaon. Dan mós ich van de mam 'n liefke êkstraa aantrëkke. Die waore allezelaeve gestrik van de wol die de mem gespónne houw op häöre spéndrik. Dat deeg die allezelaeve in de wéntjer. Nóé mót ich debíé vertëlle dat die liefkes jeukde dat 't verrëkde. Mèr good en waal.

Good ingepak ging ich dan mit de pap nao 't jèste adres woo 'r e vêrke mós slachte. Waor dat bíé 'ne partekeleer dan waor dat gemaekelik. Dao hoofde de pap neet nao 't good vêrke te zeuke.
Bíe 'ne boer, woo méístes mjè vêrke in 'ne stal zaote, mós 'r 't gooje vénje. Dat waor dan 't vêrke dat al laevendig gekäört waor door de käörméíster. Dan waor 't waal lêstig óm 't good vêrke te vénje.

De stel in dae tíéd houwe géin lampe. Dus in d'n duustere mós 'r dan 't good vêrke vénje. Hae ging de stal in mit 'n zeil van óngevjèr 'ne maeter of 5. Dan begoos allezelaeve 'ne houp remtemp veur 'r 't good vêrke gevónje houw. Waor dat gelök, dan kaom 'r nao bóéte en houw 't vêrke 't zeil óm 'ne achterpwat. Hae maakde dan 't zeil vas aan 'n sjarneer van de deur. Hae mós dan ouch nog kónterleere of 't vêrke neet breustich waor. Waor 't breustich dan maogde dat vêrke neetgeslach waere.
Wat is breustich? De kat is grauw, d'n hónjt is luipsj, 't vêrke is breustich, de koo is speelich. Allemaol gesnap?

Vlak nao d'n aorlog houw de pap nog géí sjeetapperaat. Dan woor 't vêrke laevendig de kael doorgesneeje. Hae mós dan hulp höbbe van zeeker tsjwè sterke mansluu. Om te beginne trókke ze 't vêrke óm en ginge mit z'n dríeje drop zitte. Dan sneej de pap 't vêrke de kael door en begoos 't vêrke te blooje. Dat blood houwe de luu nwèndig óm pannas of bloodwoos te maake.
Dat blood woor dan door éíne opgevange in 'ne kómp. Waor de kómpo vol dan woor 'r ómgesjöt in 'ne top. Degeene dae 't blood opving, mós aevel mit éí hènjt in d'n top blíéve reure. Anges woor t blood stíéf en koos 't neet mjè gebruuk waere.

Elsloo Streekmuseum Elsloo huisslacht

Thuisslacht in Elsloo begin vorige eeuw (Foto Streekmuseum Elsloo)

Ongertösje sneej de pap mit tóere nog 'ns in de kael van 't vêrke en pómpde hae mit 'ne veurpwat. Dan bleef 't blood good loupe. Waor 't vêrke óétgebloojd dan kooste de mansluuj vertrëkke.
Om de haore van 't vêrke aaf te kríége, kooste 't branne of breuje. Branne deege ze mit kaore-strwè dat inein gebónje waor in bösselkes van óngevjèr 6 of 7 centemaeter doorsneej. Dat woor dan in branjd gestaoke en daomit woore dan de haore verbrand.
Breuje deege ze mit kaokend waater dat euver 't vêrke woor gesjöt. Dan kooste de haore mit e sjerp mets aafsjaere. 
Míéne pap haet nwats vêrke gebrand. Hae haet allezelaeve gezag dat 't vleisj 'ne bíésmaak kreeg van 't branne.

Dus waor 't vêrke óétgebloojd, dan begoos de pap heit waater euver 't vêrke te sjódde. Daonao begoos 't sjaere. Hae gaof mich dan ouch e mets en zag altíéd : van dich aaf sjaere en neet op dich aan. Dan kénste dich neet in d'n vinger sníéje. Waor éíne kènjt van 't vêrke gesjaore, dan woor 't ómgedrèjt. Mit en mit sjödde de pap obbenuuts héít waater euver 't vêrke.

't "graof" sjaere deeg de pap mit 'n saortemënt häöreke. Dus 't "naosjaere" gebäörde mit e mets. Aan dat häöreke waor aan éíne kènjt 'ne haok. Daomit maogde ich dan de "sjoon" van 't vêrke óéttrëkke. Die "sjoon"waore de naegel aan de pwet van 't vêrke. Ich mós dan allezelaeve helle óm die óét te trëkke. Lökde dat neet, dan zag de pap dat ich nog get mjè bräödjes mós aete.
Waore alle haore aafgesjaore, dan woor 't vêrke op z'ne rök op de slachlödder gelag. Ich mót waal nog debíé vertëlle dat ouch genóg koud waater gebrúúk woor óm 't vêrke good aaf te speule en zuuver te houwe. Geer ként uch dan ouch veurstëlle datste verrëkdes van de kou hënj.

Good. De pap houw 't vêrke dus gesjaore op z'ne rök op de slachlödder liGGe. Dat waor 'n epaarte lödder woovan de veurlëste spraot aan beitskèntje óétstwak. De pap maakde nóé 't jèste de achilleszeen van de 2 achterpwêt los. Dao móste 't vêrke mit ophange aan de lödder. Daonao sneej 'r 't vêrke vanaaf 't votlaok pës tösje de veurpwêt aope. Dan sjuufde hae éin achilleszeen euver 'n spraot van de lödder. De 2e achterpwat waor neet zwa gemaekelik vas te maake. Dóé mós 't vêrke gans óétéín dúuje. Waor dat gelök, dan woor de lödder mit 't vêrke rechop taenge 'n móér gezat.
De pap zag dan waal taenge de luu dat ze de lödder op 'n plaats móste zëtte woo de kat of d'n hónjt neet d'r aan kós kómme. Ouch maogde ze 't vêrke neet bénne zëtte want dao waor 't te wêrm. 't Vleisj mós 24 óére aafsterve.

Nóé sneej 'r de dêrm, de laever, de lónge en de anger óngerdéíle los. Hae pakde 't gans zooitje in z'n êrm en lag 't op 'n taofel. Dan pakde hae z'n bíél en heef de kop van 't vêrke middedoor. Hae gweej e paar töp koud waater euver 't vêrke en maakde 't good zuuver. Hae maakde 't vaerevët los en vouwde dat sjwan aope op 't vêrke. Ouch sneej 'r de peezerik los en gaof dae aan éíne dae stóng te kíéke. "Hang dae mèr in 'ne boum veur de veugel. Die löste dat waal", zag 'r debíé.

Ich kreeg allezelaeve de blaos van 't vêrke. Die woor 'ne daag of veer gedrwêg. Daonao woor ze opgeblaoze en ginge veer demit voetballe. Es veer gelök houwe, ging ze 'n uurke mit veur ze kepot waor. Wat wilste anges. Voetballe deege veer vlak nao de aorlog mit ós klómpe. De blaos woor veur d'n aorlog nog gebruuk veur de fóékepot. Daegene dae neet wët wat 'ne fóékepot is, ként dat in de Platte Aelsenaer vénje.

Kinderen met een foekepot (rommelpot in 't Nederlands) Foto embedded met dank aan Gemeentenieuws Groesbeek.

Nóé begoos de pap mit de gedêrms die op de taofel laoge. Hae sneej de lónge, de milt en de gal van 't gedêrms aaf, gweej 't op de grónjt en zach dat ze dat móste óngergraave. De laever, 't hart, de maag en neere sneej 'r los en hing dat mit 'ne vleisjhaok aan de lödder bíé 't vêrke. Die mós de käörméíster höbbe es 'r vandaag of mörge kaom käöre. De méíste luu houwe de dêrm nwèdig veur woos te maake. Hae gaof aan wie ze de dêrm móste zuuver maake.

Méístal drónk de pap nóé 'n tas koffe, zeukde z'n gesjèr bíéjéín en maakde 'n aafspraok wíenjè ahe trukkaom óm te stökkere. Ouch roukde hae zich 'n segret. In dae tíéd roukde haos eederein. Dan stapde hae op z'ne fits en voor nao de volgende klènjt.

's-Angerendaags ging 'r dan truk óm te stökkere. Hae begoos dan de kortelëtte te hóuwe, haolde de knaok óét de sjénke, sneej de zíeje spek in zwa 'n stökker wie de luu dat wouwe höbbe. Luu die 'ne paekelbak in de kelder houwe, deege 't vleisj dao-in. Dat vleisj mós dan 6 waeke drin blíéve liGGe. De pap kónterleerde allezelaeve of de paekel good waor. Waor de paekel neet sterk genóg dan houwste kans dat de vleege op 't vléísj kaome. En dan ging 't speel aan de gang. Dan kós 't gebäöre dat nao 'n waek of 6 de maaje op en in 't vleisj zaote.

Luu die géíne paekelbak houwe, maakde 't vleisj in glaazer in.
Ouch waarsjúuwde hae de luu allezelaeve dat ze 't vleisj ummer in 'n kössteek móste doon, es ze 't ginge drwêgge. Deegste dat neet, dan houwste kans dat dan ouch maaje in 't vleisj kaome.
Zwa gaof 'r ouch raod wíe de luu pannas, bloodwoos, laeverwoos en zwa móste maake. 
Alles bíéjein, slachte en stökkere, dóérde óngevjèr tsjwè en 'n hauf óer. Hae bäörde veur dat werk dan 5 gölje.

Houpelik höb geer weer get geljêrt euver dae gooje ouwe tíéd.

Mit de kómplemënte van Jo van Sjef van An óét de Hei (van de Platte Aelsenaer)

 

De voorgaande Trampel-verhalen van Jo Cobben kunt u hier lezen >

Voetnoot:
Regelmatig ziet u in de tekst woorden staan met de G in hoofdletters. Zoals bijvoorbeeld liGGe of zëGGe. De schrijver doet dat om duidelijk te maken dat het een klank betreft die het midden houdt tussen een g en een k.
Je spreekt het uit zoals "egg" in het Engels.

Voor het optimaal functioneren van deze website worden cookies op uw computer geplaatst. Daarbij worden geen persoonlijke gegevens opgeslagen.
Door op ‘Akkoord’ te klikken, accepteert u het plaatsen van cookies. Als u cookies weigert, kunt u de website gewoon blijven gebruiken maar dan werken de website of onderdelen daarvan mogelijk niet optimaal.