nlenfrde
  • Op de Berg
  • dorpsstraat elsloo
  • Op de Berg gezien vanuit Maasberg

Trampele in Aelse in de corona-tied -Deel 26-

Foto boven: station Beek-Elsloo in vroegere tijden toen er volop bedrijvigheid was.

Deeze kjèr wil ich 't ein en anger sjríéve euver de meneer wie me zich zwa vlak nao d'n aorlog verplaatsde. Dus mit fits, trein, auto en bös. Nog éíne kjèr: dao waor geine telefoon! Dus dóé koos neet eemes êffe bêlle óm dich te kómme hêlpe.
Aevel, ​veur ich wíer gaon, êffe 'n euverzig van de wáeg in Aelse rónjt 1947.

1. De Groenewald mit Steinderwaeg (óngevjèr 10 hóézer).
Vanaaf de Groenewald rêchs de Kaolwaeg op pës de Staasjewaeg. Dao waore géin ziestraote. Allein e paar vêljtwaegskes.

2. De Staasjewaeg: vanaaf de Staasje,door de Raodhóésstraat en de Dörpstraot pës de Maasberg.
Zíestraote: Kaolwaeg{rêchs}, Spaorstraot{léngs} nao Katsep, Peerlinkesträötje {léngs}nao Katsep, Sjwalstraot{rêchs} nao o.a. de Drie Kóéle. Wíerdoor léngs de Kaakstraot in nao Terhaage, En de Nuuje Waeg{Julianastraat} vanaaf Sjolly pës Guske. Langs die wáeg waore de hóézer gebóet. Hie of dao laog dan nog 'n hóés urges in 't vêljt. Daobíé kump nog e stökske Jurgestraot dat nao 1930 gebóét is.
Dat waor gans Aelse!!

Streekmuseum Elsloo Trampele 26 Dorpstraat Elsloo 1

Elsloo, Dorpstraat rond 1950

Wat höb ich toch ês kénjt 'ne sjwanne tíét gehat. Ich zou nwats van ze laeve getóésj höbbe mit de kénjer van vandaag. Dan waal 'ne hóúp êrmoot mèr dóé koos haos alles doon watste gaer wols doon. En dóé laogs de gansgoddelikke daag bóéte. En mèr kuite mit die anger kénjer. 

Toendertíét waor ouch nog géin reool. Dus de afveur van de pómpestein en de kaanjel leep meistes euver de luif of door 'n búus nao de göt naeve de straot. Zwa koos me zeen woo ze aan 't wêsje, sjróbbe of wéít ich wat aan 't doon waore. Gelökkig waor géíne afveur van 't húuske. Dae ging de zéíkkêlder in of dao waor 'ne zénkpöt.

De geneumde waeg waore haos neet getart. Híé en dao houwe ze zich de meujte gedaon gêt taar op de keezel aan te brénge. Mèr dat waor neet al te good gelök. Veur zeeker 80% bestónge de waeg óét keezel en grénjt. Mit tóére kaom de kanteneer van de geméínde, in míéne tíét Pjièrke Poep, mit z'n sjörkar en sjoop óm de wáeg gêt gelíék te maake. Dus de gaate gêt toe te maake of de grwatte klauwe aaf te veure.

Dan leep ouch nog, mit tóére, 't kooflatte-vruike door 't dörp. Die zeumerde de kooflatte en de paertskeutele bíéjéín. Ich aam dat ze die baeteríe bíé häör in de moostem gweej. In gans Aelse waor géíne dae daovan gesjokkeert waor. Dat hwèrde nóé éínmaol bíé 't alledaags laeve. Dao waore dóe nog al gêt "klein" bóére in Aelse die e paert houwe. Daodoor laog gereigelt 't éín en anger op de straot. Dat verstéít zich.

Euver 't algeméin waore ouch de anger waeg van bóéte Aelse neet getart. Allein de wáeg tösje de grwaater plaatse waore híé en dao getart. Zwa zeet geer dat 't verveur neet op rölkes koos loupe.

Laote veer mèr beginne, zag de vos taenge de hinne, mit 't verveur per spaor. In 1949 is 't spaor tösje Mestreech en Remunj verzeen van stroum. Daoveur leepe alein stoumlookoomootíeve. Vanaaf 1945 woor 't reize per spaor mit en mit baeter. Ouch de treine begooste baeter op tíét te loupe. Wie de lêktrisse treins kaome, ginge die dëkser per daag vaare.

Streekmuseum Elsloo Trampele 26 electr.loc 1949 1

Foto: een van de laatste stoomlocomotieven van NS

Streekmuseum Elsloo Trampele 26 electr.loc 1949 1

Foto: een van de eerste electrische treinstellen van NS  

Wie ich al éns gesjreeve höb, waore op 't énj van de aorlog tsjwè (2) ganse autoos in Aelse. Dokter Gielen houw éíne en Sjaak van Doorke (Hendrix, óét 't dörp}. Pas nao 1950 kooste zich ouch anger Aelsenaere dat leiste. Mèr dat is hjèl langsem gegange. Vanaaf 1970 ging 't aevel verdommes vlot. Dus 't verveur per autoo stëlde tösje de jaore 1946-1955 neet väöl veur.

Ich kén uch 'ne veurval vertëlle wíe dat waal éns ging. Veur de Kaersmes van 1947 houw de pap van mich 'ne taksie bestëlt bie de Hjèr Weerts. Dae woonde tóendertíét in de Hei woo nóé o.a. Ruim Zicht is. De rit ging nao Aubel in Bêlsj. Dao woonde 'n zöster van de mam van mich. De waeg d'r haer euver Mergraote en de Plank leep goot. Mèr wie Weerts ós e paar daag nao de Kaersmes saoves kaom ophaole, sníede 't wíe 'n bjès. Veer waore jus de grêns euver bíé de Plank wíe zich Weerts vas voor in de snjè. Door de hêlle wénjt laoge hwag huip snjè op de waeg, die dóe neet zuuver gemaak woore. En dóe kaom de "naoberdeens" óm d'n hook kíéke. Oét alle heuk kaome mansluuj mit sjöp of sjoop aangeloupe óm ós óét te graave. Vlakbíé laog ouch e klwaster (rónjt 1980 in de fik gegange en aafgebrand}. De paaters en broeders kaome ouch hêlpe. Nao gêt geklwat en gegraaf koos Weerts wier vaare. Gelökkig haet 'r zich neet mjè vasgevaare pës Aelse. Geer mót waal nog wéíte dat autoos dóe nog géin verwêrming houwe. Dus koud houwe veer 't zwa wíe zwa.

 

ebad lijnbus

EBAD, lijnbus van Lindenheuvel naar Sanderbout

Dan de bösse. In Aelse kaom de EBAD (Eerste Beekse Autobus Dienst}. Effe tösje door: in Aelse zagte ze Eerst Betalen Anders Druit. In de jèste jaore nao de aorlog kooste neet zëGGe wie laat of op wêlke daag de bös nao Zitterd voor. Oét óngervénjing wiste de luuj wíe laat de bös óngevjèr kaom. Es ze kaom. Houwste gelök en kaomste in Gelaen of Zitterd, dan wiste bíé God nog neet wie laat datste truk waors in Aelse. 't Kaom waal éns veur datste mit de laere tram héíves mós gaon! De mam en ich höbbe dat ouch waal éns mitgemaak.

ebatours

EBAD verzorgde ook vakantiereizen per bus onder de naam Ebatours

Op 'ne gezadde daag, ich méín in de wénjtjer van 1946, ginge veer nao Mechelen, woo de ouwers van de mam woonde en woo de mam gebaore waor. Pës Mestreech, mit 't stoumzuchske, ging alles goot. Dóe begoos aevel de miseeríe. Veer zouwe van dao óét mit de bös van de LTM nao Gölpe vaare. Mèr aan de staasje in Mestreech waor gein bös te bekénne. Nao gêt naovraog van de mam stapde veer op en ginge loupentaere richting Gölpe. Ich wéít dat 't verrëkdes koud waor. Mèr alla, gêt anges kooste veer neet doon. Wie veer ëttelikke tíét geloupe houwe, hwèrde veer óngeréns 'ne vrachwaagel achter ós aankómme. De mam stwak 'ne êrm op en dae waagel stopde. Wie de man hwèrde dat veer nao Gölpe móste, zag 'r dat veer mit kooste vaare. Aevel neet in de kebíen. Dao zaote al e stök of 4 anger luuj. 't waor 'ne aope waagel zónger zeil. Veer móste mèr achterop króépe. Dat deege de mam en ich. Veer ginge achter de kebíen zitte. Wat höbbe veer 't koud gat. Ich krwap zwa kort mäögelik taenge de mam op óm gêt wêrmde te kríége. Ze houw häöre jas aopegeknuip. Zwa koos ich taenge häör opkróépe. Ich mirkde aevel dat veer alletsjwè zaote te ríéjere. Ich geluif dat ich door dat geraazel gaater in m'n mëlktènj höb gekreege. Hëlgekómberves, zwa koud höb ich 't nwats van me laeve mjè gat.

Ich aam dat veer nao e keteer of 3 in Gölpe kaome. Door de slêchte waeg koos dae kamiljon neet hêl vaare. Gelökkig koos de mam 'ne bekénde van de femieje in Gölpe. Dao zeen veer haer gegange óm ós gêt te wêrme. Nao 'n hauf úúrke of zwa zeen veer weer opgestap en loupentaere richting Mechele gegange. En laote veer nóé éíne kjèr gelök höbbe. In Partei kaom nog 'ne angere vrachwaagel van achter ós aangevaare. Dat waor de minsj van 'n anger zöster van de mam dae in Epen 'n vrachbedríéf houw. Dae voor nóé in 'ne ouwe GMC van 't Amerikaans laeger. Dae houw 'r gekreege óm de mëlktuite van Epen en anger dörpe nao de fótsj in Reijmerstok te vaare. Mit paert en kar waor dat väöl te wíét. En ouch óm kaole en anger zaakes te verveure. Op dat kort stökske nao Mechelen höbbe veer waal in de kebíen gezaete. Van de trukreis nao Aelse wéít ich niks mjè. Zeeker e bitje "normaal" gegange!

 

Streekmuseum Elsloo Trampele 26 GMC

Foto: Amerikaanse GMC

Dan de fitse van vlak nao d'n aorlog. Die houwe géin lochbènj ómdat de Pruuse alle rubber nwèdig houwe veur hunne aorlog. Me mós zich behêlpe mit hêl bènj. Die woore o.a. gemaak van ouw en versleete transportbènj van de kóel. Van die bènj woore stökker aafgesneeje van ca. 4 cm. bréít. Mit e saortemënt
klam woore ze dan óm de vêlling van de fits gelag. Geer ként uch neet veurstëlle wat e laeve 'ne fits maakde. 'n Bel houwste neet nwèdig. Dóé koos 'ne fits al van wíét hwèrre, zwa e laeve maakde dat dénk. Ich wéít ouch nog hjèl goot dat de kóelpitte van Aelse door de Hei nao de Maurits voore. Dao leep e saort
óngetarde waeg vanaaf de Kaolwaeg rêchdoor nao Gelaen. Dao waore mjè kóéle ês gêt anges. Straotlampe waore dao neet. Dus eedere kóelman mós zeeker éíne kjèr per daag in d'n pikkeduustere nao de Kóel fitse. Veural ês 't geraengent houw, waor dat haos neet te doon. Toch móste ze waal. (Geer mót 's de Hoos nao Gäöl opfitse. Dan wèt geer van besjéít. En dan in d'n duustere. Dus de Horsterweg. Doog uch bës en laot mich gêt wéíte) Dao waore ouch Kóelluuj die mit de laere tram ginge. Ich wéít nog van éíne, 'ne zeekere Fredrix, dae pës wíét in de víérftiger jaore nao de Maurits leep en truk.   

Mèr goot en waal. Euver die fitse nog éín belaevenis óét, ich méin de Zoomer van 1948. Wie gezag, waor de mam van mich gebaore in Mechele. Op 'ne hjèl heite daag zeen veer trukgefits óét Mechele. De mam houw míen zösterke Willemien achter op de fits en de pap houw míen zösterke Annemie achterop. Ich houw al zelf e fitske. Op dae van mich laoge nog hêl bènj, mèr op die van de mam en de pap al "nuuj" lochbènj. En dat haet m'ne pap gewéíte. Dat gaef ich uch op e breefke. Die lochbènj waore van óngeluifelikke kwaliteit. Vanaaf Mechele pës Aelse haet de pap 12(twêlf) kjère 'ne bènjt van ziene of van de mam häöre fits motte plêkke. Onger in Vallekeberg houw 'r 'ne bènjt geplêk. Wie veer aevel loupentaere de berg nao Hulsberg waore opgegange, waor al weer 'ne bènjt kepot. Bie grwatte gaater houw 'r géí waater nwèdig. Dat gaat vónj 'r waal.  Bíé e klein gaetje mos 'r aevel bíé ein of anger hóés e kumpke waater vraoge óm dat gaetje te vénje. Ich geluif dat de pap waal tjién kjère de Franse rwazzekrans gebaejt haet. Bóéte dat plêkke waor 't ouch nog zwa wêrm dat de mösje van 't daak veele.
Zwa zeet geer dat 'n óétstêpke in dae tíét neet allezelzaeve op rölkes leep.

Zónger richtig Aelser plat op sjwal
Greujt 't Holles plat wie kwal.

Ich wil 't mèr gezag höbbe.


Jo van Sjef van An óét de Hei.​

Bezoekersinfo

Openingstijden

Dinsdag t/m Donderdag 13.00 - 16.00
Zondag 14.00 - 17.00 uur

Op afspraak

Groepen en scholen

Locatie

Op de Berg 4 - 6
6181 GT Elsloo (L)

Contact

Email:
Telefoon: 046-4376052

Streekmuseum route
Cookies
Voor het optimaal functioneren van deze website worden cookies op uw computer geplaatst. Daarbij worden geen persoonlijke gegevens opgeslagen. Door op ‘Akkoord’ te klikken, accepteert u het plaatsen van cookies. Als u cookies weigert, kunt u de website gewoon blijven gebruiken maar dan werken de website of onderdelen daarvan mogelijk niet optimaal.