nlenfrde
  • dorpsstraat elsloo
  • Op de Berg
  • Op de Berg gezien vanuit Maasberg

Trampele in Aelse, boekje van Jo Cobben

Jo Cobben maakt dagelijks een wandeling in of rond Elsloo. Al lopend dwalen zijn gedachten altijd terug naar zijn jeugdjaren 1944 tot 1950, waaraan hij goede en leuke herinneringen heeft.
Om ook het Aelsers Plat te koesteren en voor het nageslacht vast te leggen, heeft deze auteur van "De Platte Aelsenaer" zijn verhalen in 't plat op papier gezet en in april 2022 in een boekje gebundeld onder de titel "Trampele in Aelse"

Het boekje van ca 125 pagina's is voor slechts 10 euro te koop bij Historiehuis van de Maasvallei, zolang de voorraad strekt.

Als u het online wilt inzien, ook dat kan HIER >

"De Platte Aelsenaer" het woordenboek van Jo Cobben is ook nog te koop voor 10 euro in het Historiehuis.

Historiehuis Maasvallei Slider Kenniscentrum trampele 1000x1000

Huiveren in de Maasstreek

In 1882 schreef Jacobus Craandijk in deel 6 van zijn "Wandelingen door Nederland met pen en potlood":

Zeker, wat wij netheid noemen, is schaarsch in Steijn te vinden! Als er welvaart is, dan wordt dat aan de gansche lange dorpsstraat althans niet openbaar. Bij de gedachte, om hier in een van die huizen te wonen, zelfs om in den zomer hier eenigen tijd te vertoeven, zouden wij huiveren.....

Voor de goede orde: hij heeft het over Stein...  Natuurlijk was het wel een cultuurschok, want Craandijk was in 1882 predikant van de Doopsgezinde Gemeente in Rotterdam.

Trouwens de rest van zijn trektocht door de Maaskant is positief en voorzien van mooie pentekeningen.

Onze morgenwandeling naar Steijn en Elsloo geeft ons dan ook weêr iets nieuws te zien en brengt ons in een paar zeer eigenaardige en hoogst schilderachtige dorpen, wier omstreken aan natuurschoon rijk zijn.

Je krijgt een prima indruk hoe het eind 19e eeuw in onze contreien uitzag. Lees hier zijn verslag (vanaf pag. 33)

Met dank aan Anita van Mulken die dit reisverslag in de Digitale Bibliotheek op internet vond.

In 1981 heeft uitgeverij De Lijster in Maasbree het boek opnieuw uitgegeven; voor ca. 10 euro is het tweedehands op internet te vinden. Bijvoorbeeld bij Boekwinkeltjes.nl

Overigens is het boek ook nieuw, als heruitgave te koop bij de boekhandel, 304 pagina's paperback voor 25 euro. Bijvoorbeeld hier >

craa001wand06ill03 2

Boek "Herinnering aan oorlog en bevrijding in de Maasstreek"

Vanaf heden kunt u het boek "Herinnering aan oorlog en bevrijding in de Maasstreek" van Harie Rouvroye uit 1995 hier kostenloos lezen / downloaden.

127 pagina's met veel foto's. 
Foto's zijn vrij donker omdat door het professioneel scanbedrijf de nadruk is gelegd op goede leesbaarheid van de tekst.
Geschreven door Harie Rouvroye. Eindredactie: A. Macco en P. Spaan

Een uitgave van Heemkundevereniging Maasstreek uit 1995.
De 1e en enige druk van het boek is al sedert 1995 uitverkocht.

Lees / download hier het boek "Herinnering aan oorlog en bevrijding in de Maasstreek" van Harie Rouvroye.

H. Rouvroye bewaarde vanaf het begin van de Tweede Wereldoorlog alles wat hem aan pamfletten en gebruiksvoorwerpen e.d. in handen viel. Op grond van die unieke verzameling en zijn kennis heeft hij een chronologisch verhaal over dorpen in de Maasstreek tijdens de oorlog geschreven, waarbij het accent overigens ligt op Elsloo. Het is een dagboekachtig verhaal over gebeurtenissen tijdens de oorlog, rijkelijk geïllustreerd met soms unieke foto's. Bijzonder zijn de foto's van de gebruiksvoorwerpen, die mensen met spaarzaam beschikbare middelen hebben gemaakt, en van de bevrijdingsoptochten uit Elsloo, Stein en
Urmond. Dit werk vormt een uitstekende aanvulling op de kennis over de Tweede Wereldoorlog in de Maasstreek.

Boek oorlog bevrijding Maasstreek

Publicaties

Via het submenu (en hieronder) vindt u een aantal publicaties -boeken, folders etc- die door Streekmuseum Elsloo, Heemkundevereniging Maasstreek of andere instanties zijn uitgegeven. 

De vermelde werken zijn alleen nog tweedehands te koop.

Voor zover als mogelijk hebben wij rechthebbenden toestemming gevraagd om deze uitgaven hier digitaal te mogen publiceren. Als u auteur of rechthebbende bent en constateert dat uw werk hier onverhoopt zonder toestemming gepubliceerd wordt, verzoeken wij vriendelijk contact op te nemen met Stichting Streekmuseum Elsloo.

Uit Elsloo's Verleden | 1973 - een aantal publikaties verzameld en aangevuld door Sjang Peters, Uitgeverij Het Land van Valkenburg

# Heemkundesnippers | 1986-2002 - uitgegeven door Heemkundevereniging Maaskant

# Herinneringen aan oorlog en bevrijding in de Maasstreek | 1995 - door Harie Rouvrye (volgt)

Aanleg Julianakanaal 1935 Elsloo, Stein en Urmond | 1996 - door Harie Rouvroye en Louis Schreurs

# De stiefköppige Maaskentjers | 2009 - door Guus Peters en Harry Strijkers, uitgave Stichting Streekmuseum Elsloo 

# Trampele in Aelse mit Jo Cobben | 2022 - door Jo Cobben in Aelsers Plat (dialect) geschreven - uitgave in eigen beheer

# De Maasvallei in een stroomversnelling | 2022 - door Guus Peters - uitgave Historiehuis van de Maasvallei

Boek: Aanleg Julianakanaal 1935

Aanleg Julianakanaal 1935 omslagU kunt vanaf heden het boek "Aanleg Julianakanaal 1935" gratis lezen / downloaden.

224 pagina's met veel foto's. 
Geschreven door Harie Rouvroye en Louis Schreurs. Eindredactie: Piet Spaan

Een uitgave van Heemkundevereniging Maasstreek uit 1996.
De 1e en enige druk van het boek is al sedert 1996 uitverkocht.

Foto's zijn vrij donker omdat door het professioneel scanbedrijf de nadruk is gelegd op goede leesbaarheid van de tekst. De foto's in het originele boek waren overigens ook al vrij donker.
Heel sporadisch zijn er 2e hands exemplaren op internet te vinden. Gezien de zeldzaamheid worden daar vrij stevige prijzen voor gevraagd.

Hier kunt u nog een powerpoint over de aanleg van het Julianakanaal bekijken >
gebaseerd op bovenstaand boek.


Hieronder unieke beelden uit ca 1930 gefilmd op de Scharberg bij Elsloo waar graafwerkzaamheden plaatsvinden voor de aanleg van het Julianakanaal. Een groot deel van de oude kern van Elsloo werd gesloopt en afgegraven.

Uit Elsloo's Verleden - 1973

Op veler verzoek plaatsen we het boekje "Uit Elsloo's Verleden" uit 1973 op deze site ter inzage en download.

Elsloo Verleden 1973 voorzijde

In 1973 samengesteld door de toenmalige conservator van het Streekmuseum, de heer Sjang Peters. Een echte Elsonaar die in de Kaakstraat woonde. Hij gebruikte bestaande publicaties en vulde die aan met zijn eigen kennis en die van diverse andere "Aelserlogen".

Het goed gedocumenteerde en lezenswaardige boekje (91 pagina's) werd in de "Oos Heim" serie uitgegeven door uitgeverij Het Land Van Valkenburg; het is overigens al vele jaren niet meer te krijgen.

Met een beetje geluk heeft de jongere generatie het in de boekenkast bij pap en mam of grootouders zien staan. En vanaf nu ook hier op deze website!

KLIK HIER voor download

 

Heemkundesnippers Maasstreek

Heemkundesnippers Maasstreek nr.1 oktober 1986 voorzijde

Vanaf oktober 1986 bracht de Heemkundevereniging Maastreek een serie boekjes uit over geologie, archeologie, geschiedenis en folklore van Stein, Elsloo, Urmond en directe omgeving. De boekjes kostten destijds 5 gulden per stuk (2,25 euro)

We gaan deze serie, die uiteindelijk een 30-tal boekjes zou beslaan, online zetten zodat iedereen hiervan kan genieten en kennis kan opvijzelen. 
Dat zal niet in een keer gebeuren, maar onregelmatig en met tussenpozen. Dus kom vooral regelmatig eens kijken.

U vindt de serie via onderstaande menu, klik op -lees meer-  (of via het hoofdmenu "Links")

Lees meer

De Stiefköppige Maaskentjers

In het kader van haar vijftigjarig bestaan en als afsluiting van de festiviteiten rondom dit jubileum heeft de stichting Streekmuseum Elsloo een bijzonder boek uitgegeven. “De stiefköppige Maaskentjers” met Guus Peters en Harry Strijkers als auteurs en met verdere medewerking van fotograaf Fons Verhoeve, Jacques Janssen en Huub Breuls. Inmiddels is het boek uitverkocht; een herdruk wordt overwogen.

De subtitel “Leven en overleven in de Maaskant” geeft reeds aan dat het leven aan de Maaskant in vroegere tijden niet altijd van een leien dakje is gegaan.
Het boek had er al moeten zijn, maar door de ziekte van Guus Peters is het project iets vertraagd.  De inhoud van dit boek is gebaseerd op eigen onderzoek, ervaring, overlevering, archieven, lokale literatuur en gesprekken met inwoners en streekhistorici.

auteurs guus peters en harrystrijkers

Auteurs: Guus Peters en rechts Harry Strijkers

Identiteit
De Maaskant is altijd een aparte streek geweest met bewoners die nog steeds een
eigen, door de eeuwen heen, gevormde identiteit kennen. Afgeschermd door enerzijds de vroegere uitgestrekte Graetheide en anderzijds de Kempen waren de Maasdorpen aan weerszijden van de rivier op elkaar georiënteerd met de Maas niet als scheidende maar als verbindende factor. De vroegere heersers stonden ver van hun af en waren veel afwezig. Misschien is dit ook de oorzaak van de onafhankelijke en zelfstandige houding van de Maaskanters. Gezag en inmenging van buitenaf accepteerden ze namelijk niet zonder meer. Hiertegen stelden ze zich steeds, als het moest met alle middelen en als een eenheid, te weer.

Karakter
De strijd tegen de grillige rivier en de economische tegenwinden hebben het karakter van de Maaskanter gevormd tot het type van de overlever. De Maas heeft ook haar invloed gehad op de vorming van de Maaskanter, met name de vele overstromingen en de legers die hier in vroegere tijden rondtrokken. Voor buitenstanders is dit strijdbaar karakter vaak de reden geweest om de Maaskanters af te schilderen als “deugneete, verrekkkelinge en vregte vrouwluu.“
Wat echter altijd onderbelicht is gebleven, is dat het overgrote merendeel van de Maaskanters altijd hard werkende, zelfstandige en vrije mensen zijn geweest. Mensen die zich steeds aan de omstandigheden moesten en wisten aan te passen. Hierin gesteund door een sterke band met elkaar en met hun dorp. Ze gingen liever naar de brikke of de mijnen, dan dat ze zonder strijd hun autonomie prijsgaven. Wat men over hen ook zei of dacht, de Maaskentjers hadden hier geen boodschap aan. Ze beschouwden zich als gelijken en als eenheid vochten ze om economisch te overleven, tegen de Maas en voor een toekomst voor hen die na hun kwamen, wij dus! “Ze leete zich einmaol neet alles zekke en zwa maer aafpakke”

Inhoud
Het boek beschrijft het verhaal van de Maaskant en Maaskanter volgens de overlevering uit de streek zelf. De intentie is om de huidige Maaskanters en geïnteresseerden meer inzicht te geven in karakter en achtergrond van de vroegere bewoners van de dorpen in de Maaskant. Niet om de dingen mooier te maken dan ze waren, maar wel om ze in een juiste context te plaatsen.
Het boek is zeer gevarieerd van inhoud. Na een voorwoord van voorzitter Harry Dobbelstein en een Ten Geleide van Guus Peters schetst Harry Strijkers in het kort de weinig florissante geschiedenis van de gewone man in de loop van de eeuwen.
Guus Peters heeft het hierna uitgebreid over de stiefköppige Maaskentjers en beschrijft in begrijpelijke taal en met vele anekdotes de Maaskant en haar bewoners. Het artikel Klokkengelui over de Maaskant, eveneens van Guus Peters, illustreert op treffende wijze steeds weer het gevecht van de Maaskanters met “Mooder Maas.”
Harry Strijkers geeft in het kort van alle Maaskantdorpen  in de gemeente Stein een historische schets en hierna volgt, eveneens van zijn hand, een reeks artikelen over bekende persoonlijkheden en gebeurtenissen onder de titel “Zwerftochten door het Maaskants Verleden.” Een speciale wandel- en fietsroute met als naam “De Maaskanter” is door Jacques Janssen uitgestippeld en wordt in dit boek opgenomen.
Een eigentijdse Maaskantse fotogalerij wordt verzorgd Fons Verhoeve. Hij heeft in de loop der tijd een indrukwekkend oeuvre aan artistieke foto´s over de mooie Maaskant opgebouwd.
Van verzamelaar Huub Breuls uit Elsloo zijn unieke foto´s van Oud-Urmond in het boek opgenomen. Ook het Limburgs Genealogisch en Geschiedkundig Informatiecentrum te Stein is bij dit project betrokken.

Het boek was enkele dagen na uitgifte reeds uitverkocht. Er komt geen tweede druk. Daarom kunt u het boek hier lezen en/of downloaden >

 

Trampele in Aelse in de corona-tied -Deel 27-

Foto's boven: de Duuker in het Bunderbos, aan de voet van de Zènjtbêrg (Zandberg) en de Keezelberg (Kiezelberg)

Op 'ne sjwanne zoomer-mörge, ich waor al op veur Ozzelivvenhjèr de klómpe aanhouw, zaot ich in de Hwagge Bosj op 'n bank. Ongerwaeg houw ich al 'n vlöch króénekraane gehwèrt. In d'n hauve-duustere koos ich ze neet zeen. Aevel, door 't rabau dat ze houwe gemaak, wis ich dat 't króénekraane waore. Bie 't Kruus aan 't Ermstervêljt houw ich 'ne spêch gehwèrt. Dae waor al op 'ne boum aan 't róffele of z'n laeve devan hing.

De méíste deere waore al veur mich óét hun nës gekómme. Ze waore zich aan 't aafmaore óm hun jónge en zichzêlf aan de vraet te houwe. Ich väölde mich e bitje sjöldig dat ich laater op waor wie zíé. Trouwes,de jèste veugel die ich gezeen houw, waore e paar pinkers en e hëGGeklwêtje in 'ne kónkernöl. Door 't vêljt vaegde ouch 'ne haas de Ljègge Bosj in. In 'n wei laoge ëttelikke, naeringentaere, zwart-wit gevlêkde keu. Op 'ne wéíje-paol zaot 'n krauw mich, nogal vrêch, aan te kíéke. Anger krauwe zaote in de wei en waore de koo-flatte, tösje de krauwepwèt, aan 't kónterleere op maaje en peerlinke. Wíét ewêg hwèrde ich 'ne hónjt beele. Nog wíer ewêg tufde 'ne bwat door de Kenaal. 

Mèr goot en waal. Nóé waor ich mich gêt aan 't raste op die bank bíé d'n Duuker in Gäöl. In 't geströp zaote 'n pruim bíeméíze en éíne mêrkef. Dae lêste rêmptemde drop los, dat waor neet sjwan. De sjebíemkes flötde taenge-ein op of de waerelt zou vergaon. 'n Eikkaore sjwat door de búim. De straole van de zón begooste zich door de blaajer van de búim en de strúúk 'ne waeg nao de  grónjt te zeuke. De Heemelbaek, die e paar hóndert maeter hwaager begoos, klaaterde ómljèg en struimde wier ónger de Duuker door nao 't kestjèl in Aelse. Door 't leech van de mörge-zón glinsterde 't waater zwa êrg dat 't píen deeg aan m'n ouge. Ich ging achter-euver hange taenge de laen van de bank en pitsjde m'n ouge toe. En begoos te "druime"

De Zènjtbêrg (links) de Keezelberg (rechts) rond 1930 (foto Streekmuseum Elsloo) Overgebleven en achtergelaten materiaal bij de aanleg van het Julianakanaal.

Wie ich zwa 'n 75 jaor geleeje kuitelentaere de Zènjtbêrg aaf kaom. Of rónjtleep op de Keezelberg. Mit m'n vrunj de grwaatste spas houw. Ich wónjerde mich dat ich dat nog zwa goot veur de geis koos haole. Nóé zaot ich híéje mit m'n ouw versleete en kraakende knäök. Ich zouw van ze laevesdaag die "berg" neet mjè opkómme.
M'n gedanke ginge ouch truk nao Oktwaber,ês 't hêl gewènjt houw. Es de kestaanjele aafgevalle waore en ich mit de pap kestaanjele kaom raape. Dat die verrèkde buuze mich in m'n hènj stwaake. Ich mit de pap héíves leep mit 'ne zak kestaanjele achter op z'ne fits. Die veer dan in de wénjtjer 't saoves bíe de brannende kachel sjèlde en ós nao bénne heeve. Dat veer zwa tevreeje waore mit wat veer houwe en zaote te laeze of nao de radio waore aan 't lóéstere. De mam líefkes en stupkes zaot te strikke mit de wol die de mêm op häöre spéndrik gespónne houw. Dat veer behóuve die kestaanjele ouch nog gewoon neut en asseneut houwe en appele en paere óét de kêlder, zwa wie köllemênkes, Franse zóere en rwai renëtte. Wie 'ne lektrisse trein langs kaom, kaom ich weer bíé m'n poozetieve. De zón begoos al mjè wêrmde aaf te gaeve.

Elsloo Bunderbos 2dutchieslove2travel.nl 01

Bunderbos (foto met dank aan Hans en Nancy Janssen van 2dutchieslove2travel.nl)

Ich drèjte 'ne klauw, dae ónger de bank laog, óm. Versjeije meulevêrkes, aomzéíke en e paar pitsjtange maakde dat ze ewêg kaome. Vreuger waor dat ongesíéfer neet te tëlle. Effe wier waor 'n aester tösje de blaajer nao, wéít ich wat, aan 't zeuke. Ouch de peepele begooste zich hie en dao te reure. 'n Sjwan, sjíétgael , vlwag 'ne assenoote-stróék in.
Effe wier sting 'ne kestaanjeleboum. Tösje de haufrotte búuze waore e paar maelders nao peerlinke of anger óngedeerte aan 't zeuke. Ongerèns veel mich gêt op en kaom de mismoot aan m'n príe. Miljaar, woo waore de pötters, woo waore de lwèwerikke, woo waore de goutmaelders, woo waore de síeskes, de mösje, de kwikstêrtjes, de graasmösje en gaot zwa mèr door.
Nóndetenaer, woo waor al dat óngesiefer, keevers, wörm, rópsje en zwa wíer van vreuger. Géin preekaere, géin Juni-keevers, haos géin huijwaagels, géin spénne. Wat höbbe veer toch de lëste jaore de waerelt nao de verdommenis gehólpe. En alléin mèr veur de höb en de kríég. Híé sjéí ich euver óét. Geer maog dénke wat geer wilt.
Ouch zaog ich nog e paar gael kirkesleutele. Die waore gêt aan de laate kènjt veur de tíét van 't jaor. De räök van 't stinkkróét hing nog in de loch. Ongerwaeg houw ich gezeen dat de pispötjes al óétgebleujt waore. Door de blaajer van de búim haer, zaog ich 'ne buizerd door de loch zweeve. Mit tóére leet 'r 'n saortemënt sjrèf hwèrre. Hêlgekómbêrves wat 'n rös.

Elsloo Bunderbos ARKnatuurontwikkeling 02

Elslooërbos (foto met dank aan ARK Natuurontwikkeling)

't Woor tíét óm wier te trampele. Ich leep hjèl verzichtig ónger d'n Duuker door. Op versjeije plaatse waor 't glitsjetig. Léngs van mich laog de Keezelbêrg. Wie ich in de tringel van de Zènjtbêrg kaom, zaog ich dae neet mjè. Dae waor gans tóegegreujt mit búim en strúúk. Ich leep nao de Kenaal. Taenge de díék stinge 'ne
smaer Mariahènjtjes in de bleuj. Jaore houw ich ze neet mjè gezeen.. Nóé waore ze gelökkig weer truk. 

Elsloo Bunderbos 2dutchieslove2travel.nl 03

Daslook nabij de Duuker Bunderbos (foto met dank aan Hans en Nancy Janssen van 2dutchieslove2travel.nl)

Ich begoos de díék op te loupe. Dat ging mich aevel neet goot aaf. 't Waor mjè sjraavele ês gêt anges. Gíegentaerent nao m'ne aosem, mós ich baove op d'n díék weer êffe raste. Dóe begoos ich nao Aelse te loupe. Gaonentaere mós ich trukdénke wíe ich mit de pap in de fekans mit maogde óm te vésje. De pap houw allezelaeve nachsjich op de Kóel. Dus op Maondjig houw 'r de ganse daag tíét, ês géin anger wirkskes gedaon móste waere. Vanaaf Mestreech kaom 'ne bwat achter mich op. 't Waor zwa 'ne kemèijer van 3700 tón. Wie 'r langs voor, zaog ich dat 'r 't waater waal éíne maeter ómljèg trók euver de batklauwe. Wie dat waater weer truk kaom, ging 't waal éíne maeter hwaager en naom de rotzooi, die dao laog, mit 't waater in.
Dóe mós ich weer zwa 'n 75 jaor truk dénke. In dae tíét kaome haos allezelaeve stoum-sléípbwèt door de Kenaal. Die trókke dan tösje de 4 en 7 bwèt achter zich aan. En die bwèt waore tösje de 200 en hwagóét 600 tón Zwa 'n sléíp vóór zwa langsem datste dae trampelentaere koos bíéhouwe. Dao kaome haos géin gölfkes op 't waater. Daodoor kooste ouch gewoon doorvèsje. 

Elsloo Julianakanaal jaagpad herman gerards logiesopdrsjeet

Jaagpad langs Julianakanaal, op de díék (Foto Herman Gerards, Logies Op d'r Sjeet)

De pap haet dóe getrach mich 't vésje bíé te brènge. Wíe ich pas mit maogde gaon, haet 'r mich geljèrt wíe me op aubele, gäövies, steekelbaerskes en judde mós vésje. Laater, wíe ich gêt ouwer waor, begoos 't grwatte wirk. Dóe kaome de rötsje, rjèssemme, kêrp, bêrf en zwa wíer aan de bäört. Hae ljèrde mich wienjè me "dreiger" mós vésje. En welke angele en stöp me mós gebrúúke. En veural wat aan d'n angel mós kómme óm get te vange.
In dae tíét woore haos alle gevange vésj mit héives genómme óm op te aete. Trouwes 't waater waor ouch nog gans sjwan en zuuver. Euver éin meneer van vèsje wil ich nog êffe wíer ingaon. Naamelik rjièpe óétlëGGe. Geer zult uch waal achter de hwarre krêtse en uch aafvraoge wat is dat. Dat waor eigelik struipe en waor ouch verbaoje. 'n Rjièp waor 'ne lange snaot mit waal 5 pës 10 versjeije angele. Aan die angele kaom dan versjillende saorte aos. Zwa wíe peerlinke, gekaokde aerpel, maaije, stökskes vésj, gekaokde têrf, kêmp en wéít ich wat nog mjè. Eedere vésjer houw aevel z'n eige aos wat 't bëste waor. En dat woor ouch neet wíer vertëlt. Dat verstéít zich.
Wíer woor 'ne bónk lwat aan de snaot gebónje. Dan woor dat in de Kenaal of de Maas gegwait en aan 'ne stróék vasgebónje. Gemeinlik deege de vésjers dat taenge d'n duustere. Omdat 't verbaoje waor, mós dat hjèl stikkem gebäöre. Daoróm waor me geméínlik mit 2 man. Zwa koos éíne op de óétkíék staon. Mèr de méíste vésjers wiste waal woo de vêljtwachter en de kemíéze óéthinge. Sangerdaags, gans vreug, woor dan de rjièp ingehaolt. En mèr hóúpe dat gêt draan hing.

Elsloo vissen HSV Juliana

Vissen in Julianakanaal en Maas (foto's met dank aan HSV Juliana Elsloo)

Wie ich in Aelse kaom, mós ich ouch weer aan de bwèt dénke die de Pruuse in September 1944 houwe laote zénke. En dóe veel mich nog gêt in. Versjeije maonje nao de bevriejing waore veer mit e man of 6, 7 aan 't poépverstaeke in de Groenewald. Op e gegaeve moomënt kump Dirk van de Sjipper(v.d.Horst} mit e gewaer van achter 't Krúús, dat op d'n hook van de Steinderwaeg-Mauritswaeg steit, óét. Bíé dat Krúús stinge e stök of drie dênne. En dao tösje waor dat gewaer door 'ne Prúús verstaoke. In optoch woor dat gewaer door ós door de Groenewald gedraage. Aevel, lang dóérde dat neet. Ich méín dat de pap van Jo van Geven dat gewaer van ós aafgepak haet. Daezelfde daag zaog ich de vêljtwachter bíé Geven nao bénne gaon en êffe laater mit 't gewaer euver de Kaolwaeg richting Aelse loupe.

Dar waor 't veurluipig. Ich houw de pin drin.

Zónger richtig Aelser plat op sjwal
Greujt 't Holles plat wie Kwal.

Ich wil 't mèr gezag höbbe.

Jo van Sjef van An óét de Héí..

 

Trampele in Aelse in de corona-tied -Deel 26-

Foto boven: station Beek-Elsloo in vroegere tijden toen er volop bedrijvigheid was.

Deeze kjèr wil ich 't ein en anger sjríéve euver de meneer wie me zich zwa vlak nao d'n aorlog verplaatsde. Dus mit fits, trein, auto en bös. Nog éíne kjèr: dao waor geine telefoon! Dus dóé koos neet eemes êffe bêlle óm dich te kómme hêlpe.
Aevel, ​veur ich wíer gaon, êffe 'n euverzig van de wáeg in Aelse rónjt 1947.

1. De Groenewald mit Steinderwaeg (óngevjèr 10 hóézer).
Vanaaf de Groenewald rêchs de Kaolwaeg op pës de Staasjewaeg. Dao waore géin ziestraote. Allein e paar vêljtwaegskes.

2. De Staasjewaeg: vanaaf de Staasje,door de Raodhóésstraat en de Dörpstraot pës de Maasberg.
Zíestraote: Kaolwaeg{rêchs}, Spaorstraot{léngs} nao Katsep, Peerlinkesträötje {léngs}nao Katsep, Sjwalstraot{rêchs} nao o.a. de Drie Kóéle. Wíerdoor léngs de Kaakstraot in nao Terhaage, En de Nuuje Waeg{Julianastraat} vanaaf Sjolly pës Guske. Langs die wáeg waore de hóézer gebóet. Hie of dao laog dan nog 'n hóés urges in 't vêljt. Daobíé kump nog e stökske Jurgestraot dat nao 1930 gebóét is.
Dat waor gans Aelse!!

Streekmuseum Elsloo Trampele 26 Dorpstraat Elsloo 1

Elsloo, Dorpstraat rond 1950

Wat höb ich toch ês kénjt 'ne sjwanne tíét gehat. Ich zou nwats van ze laeve getóésj höbbe mit de kénjer van vandaag. Dan waal 'ne hóúp êrmoot mèr dóé koos haos alles doon watste gaer wols doon. En dóé laogs de gansgoddelikke daag bóéte. En mèr kuite mit die anger kénjer. 

Toendertíét waor ouch nog géin reool. Dus de afveur van de pómpestein en de kaanjel leep meistes euver de luif of door 'n búus nao de göt naeve de straot. Zwa koos me zeen woo ze aan 't wêsje, sjróbbe of wéít ich wat aan 't doon waore. Gelökkig waor géíne afveur van 't húuske. Dae ging de zéíkkêlder in of dao waor 'ne zénkpöt.

De geneumde waeg waore haos neet getart. Híé en dao houwe ze zich de meujte gedaon gêt taar op de keezel aan te brénge. Mèr dat waor neet al te good gelök. Veur zeeker 80% bestónge de waeg óét keezel en grénjt. Mit tóére kaom de kanteneer van de geméínde, in míéne tíét Pjièrke Poep, mit z'n sjörkar en sjoop óm de wáeg gêt gelíék te maake. Dus de gaate gêt toe te maake of de grwatte klauwe aaf te veure.

Dan leep ouch nog, mit tóére, 't kooflatte-vruike door 't dörp. Die zeumerde de kooflatte en de paertskeutele bíéjéín. Ich aam dat ze die baeteríe bíé häör in de moostem gweej. In gans Aelse waor géíne dae daovan gesjokkeert waor. Dat hwèrde nóé éínmaol bíé 't alledaags laeve. Dao waore dóe nog al gêt "klein" bóére in Aelse die e paert houwe. Daodoor laog gereigelt 't éín en anger op de straot. Dat verstéít zich.

Euver 't algeméin waore ouch de anger waeg van bóéte Aelse neet getart. Allein de wáeg tösje de grwaater plaatse waore híé en dao getart. Zwa zeet geer dat 't verveur neet op rölkes koos loupe.

Laote veer mèr beginne, zag de vos taenge de hinne, mit 't verveur per spaor. In 1949 is 't spaor tösje Mestreech en Remunj verzeen van stroum. Daoveur leepe alein stoumlookoomootíeve. Vanaaf 1945 woor 't reize per spaor mit en mit baeter. Ouch de treine begooste baeter op tíét te loupe. Wie de lêktrisse treins kaome, ginge die dëkser per daag vaare.

Streekmuseum Elsloo Trampele 26 electr.loc 1949 1

Foto: een van de laatste stoomlocomotieven van NS

Streekmuseum Elsloo Trampele 26 electr.loc 1949 1

Foto: een van de eerste electrische treinstellen van NS  

Wie ich al éns gesjreeve höb, waore op 't énj van de aorlog tsjwè (2) ganse autoos in Aelse. Dokter Gielen houw éíne en Sjaak van Doorke (Hendrix, óét 't dörp}. Pas nao 1950 kooste zich ouch anger Aelsenaere dat leiste. Mèr dat is hjèl langsem gegange. Vanaaf 1970 ging 't aevel verdommes vlot. Dus 't verveur per autoo stëlde tösje de jaore 1946-1955 neet väöl veur.

Ich kén uch 'ne veurval vertëlle wíe dat waal éns ging. Veur de Kaersmes van 1947 houw de pap van mich 'ne taksie bestëlt bie de Hjèr Weerts. Dae woonde tóendertíét in de Hei woo nóé o.a. Ruim Zicht is. De rit ging nao Aubel in Bêlsj. Dao woonde 'n zöster van de mam van mich. De waeg d'r haer euver Mergraote en de Plank leep goot. Mèr wie Weerts ós e paar daag nao de Kaersmes saoves kaom ophaole, sníede 't wíe 'n bjès. Veer waore jus de grêns euver bíé de Plank wíe zich Weerts vas voor in de snjè. Door de hêlle wénjt laoge hwag huip snjè op de waeg, die dóe neet zuuver gemaak woore. En dóe kaom de "naoberdeens" óm d'n hook kíéke. Oét alle heuk kaome mansluuj mit sjöp of sjoop aangeloupe óm ós óét te graave. Vlakbíé laog ouch e klwaster (rónjt 1980 in de fik gegange en aafgebrand}. De paaters en broeders kaome ouch hêlpe. Nao gêt geklwat en gegraaf koos Weerts wier vaare. Gelökkig haet 'r zich neet mjè vasgevaare pës Aelse. Geer mót waal nog wéíte dat autoos dóe nog géin verwêrming houwe. Dus koud houwe veer 't zwa wíe zwa.

 

ebad lijnbus

EBAD, lijnbus van Lindenheuvel naar Sanderbout

Dan de bösse. In Aelse kaom de EBAD (Eerste Beekse Autobus Dienst}. Effe tösje door: in Aelse zagte ze Eerst Betalen Anders Druit. In de jèste jaore nao de aorlog kooste neet zëGGe wie laat of op wêlke daag de bös nao Zitterd voor. Oét óngervénjing wiste de luuj wíe laat de bös óngevjèr kaom. Es ze kaom. Houwste gelök en kaomste in Gelaen of Zitterd, dan wiste bíé God nog neet wie laat datste truk waors in Aelse. 't Kaom waal éns veur datste mit de laere tram héíves mós gaon! De mam en ich höbbe dat ouch waal éns mitgemaak.

ebatours

EBAD verzorgde ook vakantiereizen per bus onder de naam Ebatours

Op 'ne gezadde daag, ich méín in de wénjtjer van 1946, ginge veer nao Mechelen, woo de ouwers van de mam woonde en woo de mam gebaore waor. Pës Mestreech, mit 't stoumzuchske, ging alles goot. Dóe begoos aevel de miseeríe. Veer zouwe van dao óét mit de bös van de LTM nao Gölpe vaare. Mèr aan de staasje in Mestreech waor gein bös te bekénne. Nao gêt naovraog van de mam stapde veer op en ginge loupentaere richting Gölpe. Ich wéít dat 't verrëkdes koud waor. Mèr alla, gêt anges kooste veer neet doon. Wie veer ëttelikke tíét geloupe houwe, hwèrde veer óngeréns 'ne vrachwaagel achter ós aankómme. De mam stwak 'ne êrm op en dae waagel stopde. Wie de man hwèrde dat veer nao Gölpe móste, zag 'r dat veer mit kooste vaare. Aevel neet in de kebíen. Dao zaote al e stök of 4 anger luuj. 't waor 'ne aope waagel zónger zeil. Veer móste mèr achterop króépe. Dat deege de mam en ich. Veer ginge achter de kebíen zitte. Wat höbbe veer 't koud gat. Ich krwap zwa kort mäögelik taenge de mam op óm gêt wêrmde te kríége. Ze houw häöre jas aopegeknuip. Zwa koos ich taenge häör opkróépe. Ich mirkde aevel dat veer alletsjwè zaote te ríéjere. Ich geluif dat ich door dat geraazel gaater in m'n mëlktènj höb gekreege. Hëlgekómberves, zwa koud höb ich 't nwats van me laeve mjè gat.

Ich aam dat veer nao e keteer of 3 in Gölpe kaome. Door de slêchte waeg koos dae kamiljon neet hêl vaare. Gelökkig koos de mam 'ne bekénde van de femieje in Gölpe. Dao zeen veer haer gegange óm ós gêt te wêrme. Nao 'n hauf úúrke of zwa zeen veer weer opgestap en loupentaere richting Mechele gegange. En laote veer nóé éíne kjèr gelök höbbe. In Partei kaom nog 'ne angere vrachwaagel van achter ós aangevaare. Dat waor de minsj van 'n anger zöster van de mam dae in Epen 'n vrachbedríéf houw. Dae voor nóé in 'ne ouwe GMC van 't Amerikaans laeger. Dae houw 'r gekreege óm de mëlktuite van Epen en anger dörpe nao de fótsj in Reijmerstok te vaare. Mit paert en kar waor dat väöl te wíét. En ouch óm kaole en anger zaakes te verveure. Op dat kort stökske nao Mechelen höbbe veer waal in de kebíen gezaete. Van de trukreis nao Aelse wéít ich niks mjè. Zeeker e bitje "normaal" gegange!

 

Streekmuseum Elsloo Trampele 26 GMC

Foto: Amerikaanse GMC

Dan de fitse van vlak nao d'n aorlog. Die houwe géin lochbènj ómdat de Pruuse alle rubber nwèdig houwe veur hunne aorlog. Me mós zich behêlpe mit hêl bènj. Die woore o.a. gemaak van ouw en versleete transportbènj van de kóel. Van die bènj woore stökker aafgesneeje van ca. 4 cm. bréít. Mit e saortemënt
klam woore ze dan óm de vêlling van de fits gelag. Geer ként uch neet veurstëlle wat e laeve 'ne fits maakde. 'n Bel houwste neet nwèdig. Dóé koos 'ne fits al van wíét hwèrre, zwa e laeve maakde dat dénk. Ich wéít ouch nog hjèl goot dat de kóelpitte van Aelse door de Hei nao de Maurits voore. Dao leep e saort
óngetarde waeg vanaaf de Kaolwaeg rêchdoor nao Gelaen. Dao waore mjè kóéle ês gêt anges. Straotlampe waore dao neet. Dus eedere kóelman mós zeeker éíne kjèr per daag in d'n pikkeduustere nao de Kóel fitse. Veural ês 't geraengent houw, waor dat haos neet te doon. Toch móste ze waal. (Geer mót 's de Hoos nao Gäöl opfitse. Dan wèt geer van besjéít. En dan in d'n duustere. Dus de Horsterweg. Doog uch bës en laot mich gêt wéíte) Dao waore ouch Kóelluuj die mit de laere tram ginge. Ich wéít nog van éíne, 'ne zeekere Fredrix, dae pës wíét in de víérftiger jaore nao de Maurits leep en truk.   

Mèr goot en waal. Euver die fitse nog éín belaevenis óét, ich méin de Zoomer van 1948. Wie gezag, waor de mam van mich gebaore in Mechele. Op 'ne hjèl heite daag zeen veer trukgefits óét Mechele. De mam houw míen zösterke Willemien achter op de fits en de pap houw míen zösterke Annemie achterop. Ich houw al zelf e fitske. Op dae van mich laoge nog hêl bènj, mèr op die van de mam en de pap al "nuuj" lochbènj. En dat haet m'ne pap gewéíte. Dat gaef ich uch op e breefke. Die lochbènj waore van óngeluifelikke kwaliteit. Vanaaf Mechele pës Aelse haet de pap 12(twêlf) kjère 'ne bènjt van ziene of van de mam häöre fits motte plêkke. Onger in Vallekeberg houw 'r 'ne bènjt geplêk. Wie veer aevel loupentaere de berg nao Hulsberg waore opgegange, waor al weer 'ne bènjt kepot. Bie grwatte gaater houw 'r géí waater nwèdig. Dat gaat vónj 'r waal.  Bíé e klein gaetje mos 'r aevel bíé ein of anger hóés e kumpke waater vraoge óm dat gaetje te vénje. Ich geluif dat de pap waal tjién kjère de Franse rwazzekrans gebaejt haet. Bóéte dat plêkke waor 't ouch nog zwa wêrm dat de mösje van 't daak veele.
Zwa zeet geer dat 'n óétstêpke in dae tíét neet allezelzaeve op rölkes leep.

Zónger richtig Aelser plat op sjwal
Greujt 't Holles plat wie kwal.

Ich wil 't mèr gezag höbbe.


Jo van Sjef van An óét de Hei.​

Meer artikelen...

Bezoekersinfo

Openingstijden

Dinsdag t/m Donderdag 13.00 - 16.00
Zondag 14.00 - 17.00 uur

Op afspraak

Groepen en scholen

Locatie

Op de Berg 4 - 6
6181 GT Elsloo (L)

Contact

Email:
Telefoon: 046-4376052

Streekmuseum route
Cookies
Voor het optimaal functioneren van deze website worden cookies op uw computer geplaatst. Daarbij worden geen persoonlijke gegevens opgeslagen. Door op ‘Akkoord’ te klikken, accepteert u het plaatsen van cookies. Als u cookies weigert, kunt u de website gewoon blijven gebruiken maar dan werken de website of onderdelen daarvan mogelijk niet optimaal.